Bugünkü Müzikbilimcilerin Evliyâ Çelebi’den Öğrenecekleri Çok Şey Var

Bugünkü Müzikbilimcilerin Evliyâ Çelebi’den Öğrenecekleri Çok Şey Var
Galiba her seyyah aynı zamanda iyi bir müzisyen… ya da her müzisyende dünyanın bütün seslerini dinleme isteğinden olsa gerek, müthiş bir gezme duygusu var.

Anadolu’nun halk ozanlarından tutun da Avrupa’nın troubadourlarına (Troubadour, Arapça kökenli Fransızca bir kelimedir ve “gezgin müzisyen” demektir) kadar sayısız gezgin müzisyenden bahsedebiliriz. Ancak Evliyâ Çelebi’yi ayrı bir yere koymak gerekmektedir. Evliyâ Çelebi Acem’den Urum’a bütün mülk-ü Osmânî’yi gezip görmüş, notlar tutmuş ve seslerini, müzisyenlerini ve sazlarını da adeta bir müzikolog titizliği ile incelemiş hatta bugünkü müzikologlara örnek olabilecek çalışmalar yapmış bir seyyahtır. Mûsikî konusundaki bilgi ve birikimini de özellikle Sultan IV. Murad Han ile geçen konuşmalarından anlamak mümkündür. Sultan IV. Murad Han tarafından bir meclisde kendisine; “Evliyâ, huzurumda bu kadar ilm-u ma’rifetler söyledin. Şimdi ilm-i edvârdan bir şey oku” denildiğine; “Hünkârım, ilm-i mûsikîden yegâh mı, dügâh ve nigâh mı, çargâh ve pençgâh mı, şeş âğâz ve rast, ısfahan ve nişâburek, nikriz ve mâhûr ve rehâvî, ırâk, hüseynî, nevâ, uşşâk, sabâ ve muhayyer, ya bûselik idüb gerdâniyye ile makâm-ı zengû ile rast ikrâr etsem olur mu ?” diye cevap verebilen Evliyâ Çelebi’nin mûsikî konusunda da söz sahibi olduğu âşikârdır. Evliyâ Çelebi, kuşkusuz bir gözlemcidir. Fakat mûsikî bilgisinden asla şüphe duymayacağımız, “İlm-i mûsikîde üstâdımız olan Sultân-ı Hânendegân Derviş Ömer” diyerek takdîm ettiği Derviş Ömer ile mûsikî tedris etmiş, hatta kendisi de dâire çalan; mûsikîşinas bir kişiliği olduğu bilgisinden hareketle gerek mûsikî, gerek mûsikîşinaslar ve gerekse sazlar hakkındaki gözlem ve tesbitlerini de bu bilgi ve birikime dayanarak yaptığını söyleyebiliriz. Tabii olarak mûsikî bilen bir seyyah hüviyetiyle yaptığı mûsikî hakkındaki bütün gözlem ve tesbitlerinin de sağlıklı ve bir “bilirkişi” kaleminden çıktığını ifade edebiliriz. Bu sebeple, Evliyâ Çelebi’yi sadece gördüklerini anlatan bir seyyah olarak düşünmek yanlış olacaktır.

Devamı: http://fikircografyasi.com/makale/bugunku-muzikbilimcilerin-evliya-celebiden-ogrenecekleri-cok-sey-var

Bu haber toplam 57 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim