24 Mayıs 2018
  • İstanbul23°C
  • Ankara25°C

ŞEHİR ARAŞTIRMALARI MERKEZİ DÜNYA GEZGİNLERİ KİTAPLIĞI

M. Ali ABAKAY

31 Ocak 2018 Çarşamba 13:51

Evliya Çelebî ile başladığımız Şehir Araştırmaları Merkezi Dünya Gezginleri Kitaplığı, bize yeni ufuklar açmaya devam ediyor. Gezi-Seyahat, günümüz insanının farklı ülkeleri ve şehirleri tanıma ve dolayısıyla kendi ülkesinin, şehirlerinin eksikliklerini, fazlalılarını, değerlerini karşılaştırması açısından oldukça önemlidir.

Batının gezginleri, genelde işgal etme amaçlı düşünceyle, gezilip dolaşılan yerlerin yer altı ve yer üstü kaynaklarını talan etme, toprakları istila ile sınırlı olmayıp insanı da köle olarak derdest edip, öldürünceye kadar aç, bî-ilaç çalıştırıp, zenginliğine fazlalık katma amaçlıdır. İşi bittikten sonra terk edilen topraklarda kendisine bağımlı, istendiğinde emre amade hazır kıta bekleyen ordularla yeni istilalara başlamadır. Yaygın şekilde Hristiyanlığın istila edilen yerlerde tek inanç olarak kemikleşmesi, bunun eseridir. 

İslâm gezginlerinin medeniyet eksenli çalışmalarında görülen, şehir ekseninde hayata bakıştır. Ülkelerin elbette haklarında elde edilen bilgilere ihtiyaç vardır. Çoğunlukla bu devlet adamlarının isteğiyle seyyahlarca gerçekleştirilir. Bunda dönemin mecburiyet hali vardır. Batı gezginleri işi ileride işgal edecekleri yerlerle ilgili plânlar oluşturmakla meşgul iken, Doğu gezginleri kendilerine ait olan, aynı inancı paylaşan ülkelerin dışında istila etme anlayışından çok, savunma biçimini düşünmekle meşguldür. Çünkü batının istila amaçlı seferleri, sürekliliğini muhafaza etmiştir.

Son dönemde Osmanlının en ûcra şehirlerinde başlayan, devamlılığı yüz yıl süren şarkiyatçılık, bu gün de bitmiş değildir. Arkeolog, Sanat Tarihçisi, Doktor olmak üzere değişik sıfatlarla gezip dolaşanlar, hem Hristiyanlığı tebliğ hem de gizli emellerine ulaşma zemini hazırlamışlardır, Lawrance, Bell gibi.

Biz, Dünya Gezginleri Kitaplığı’nı öncelikle Türkçe’ye çevrilen eserleri bir araya getirmekle oluşturmaya başladık, sonradan her eserin kendi dilince basılmış olanına doğru çalışmalar başlatmak istedik.

Zengin bir kitaplığa sahip olma adına çalışmalar yeterli olacak mı? Biz, bunun yeterli olduğunu sanmıyoruz, bu mümkün değildir. Ancak yapılan iyi başlangıçtır, yeni açılımdır. İleride belki on yıl içinde kendi bütünlüğünde bu kitaplık, konuyla ilgili çalışanlar için derli-toplu müracaat edilecek kitaplıklar arasında olabilir.

“Şehir Araştırmaları Merkezi Yüz Dünya Şehri Kitaplığı”, Yüz Dünya Şehri, Yüz Dünya Ülkesi ve Dünya Gezginleri Kitaplığı’ndan oluşmaktadır. Alanında eserleri-kaynakları bir araya getirmek oldukça sıkıntı oluşturur. Birçok kaynakta yer alan eseri, temin güçlüğü yaşarsınız, baskısı bitmiştir, fotokopisini edinmek bazen fiyatını katlar.

Okuduğunuz eserler arasında karşılaştırma yaparken, anlatılanların birbiriyle çelişen yönleri söz konusudur.

İstanbul kaynaklı yüzlerce eserin yer aldığı İl İl Şehir Araştırmaları Kitaplığı İstanbul Bölümü’nde bu tezat durum sıklıkla görülmüştür. Batılının ve Doğulunun konuyu ele alması farklılık arz eder, inanç bazında.   Belki okuduğunuz eserleri de ihtiva eden, bazısını tasvip etmediğiniz kaynakları içine alan bu liste, aslında uzayıp giden listedir, kısa kesilmiş.

Dünya Gezginler Kitaplığı’nda ulaşmayı istediğimiz ideal kaynak eser sayısı 999 adettir. On Kitaplıkta ele almak istediğimiz eserlerin tamamlanması ve Şehir Araştırmaları Merkezi’nin açılması halinde okura, araştırmacıya büyük fayda sağlayacağını düşünüyoruz. 

Ulaşamadığımız eserler mümkündür, bu arada. Listede yer alması gerekenler vardır, kuşkusuz. Bu eksiklikler, ileride tamamlandığında Dünya Gezginler Kitaplığı, en azından bölge insanımızın ihtiyacını karşılayacaktır. Yerli eserler, listede belirgin tarzda dizilmiştir.  

 

                       Dünya Gezginler Kitaplığı’na Alınan Eserlerden:

 

1-Pıerre Loti… İsfahana Doğru

 

2-Jean Juc Racine… Kalküta 1905-1917

3-Puşkin… Erzurum Yolculuğu

4-Nasır-ı Husrev… Sefer-nâme

5-Gürsel Aytaç… Max Frisehin Gezileri

6-Mehmet Sılay… Endülüs Çağırıyor

7-Coes Noobeboon… Gezgin Oteli Zamanda ve Mekanda

8-Evliya Çelebi… Seyahatnâme

9-Gülten Dayıoğlu… Meksika’ya Yolculuk

10-İbnî Batuta… Seyahatâme

11-Piri Reis… Kitab-ı Bahriyye

12-D. Mehmet Doğan… Türk Kimliğinin Coğrafyaları

13-İhsan Süreyya Sırma… Dağların Sırrı

14-Nasuh Mahruki… Bir Hayalin Peşinde

15-İhsan Işık… On Ülkeden Gezi İzlenimleri

16-Meltem İnan… Anı Koleksiyoncusu

17-İsmail Habib Sevük… Tunadan Batıya

18-Adem Özköse… Seyyah

19-Abdulkadir Şen… Beş Günde Balkanlarda Beş Ülke

20-Karly Tebly… Dersaadette Avusturya Sefirleri

21-Ali Abdullah… İki Kıyı Arasında

22-İlber Ortaylı… İlber Ortaylı Seyahatnamesi/ Eski Dünya Seyahatnamesi

23- Ömer Faruk Köse… Gözyaşları Yollarda Kaldı

24-Demet Tezcan… Yola Düşünce

25-Orhan Okumuş… Doğu Asya Alternatif Bir Gezi Rehberi

26-Orhan Okumuş… Kuzey ve Orta Afrika “ “

27-Orhan Okumuş… Latin Amerika             “  “

28- Mesut Doğan… Endülüs-Düşlerin Son Sığınağı

29- Yirmi sekiz Çelebi Mehmet… Paris Sefaretnâmesi

30-George William Frederick Howard… Türk Sularında Seyahat

31-İbrahim Sediyani…Adını Arayan Coğrafya

33-Feyzullah Budak… Kazakistanın Dünü Bugünü Yarını

34-Salih Şimşek… Benim Gözüm Hep Yollarda

35-Salih Şimşek… 30 Şubatta Doğdum Yerimde Duramıyorum

36-Yusuf Nuraydın… Volga veya Rusyanın Eşsiz Doğasında Bir Kültür ve Tarih Yolculuğu

37-Diyanet Vakfı… Hicaz Albümü Fotoğraflarla Kutsal Topraklar

38-Saffet Emre Tongüç… Avrupa’da Görülecek 101 Yer

39-Ali Rıza Erşahin… Akut Gönüllüsünün Gözüyle Pakistan Depremi

40-Aslıhan Akman… Azerbaycan Kadim Coğrafyanın Genç Ülkesi

41-Turing Kurumu… Kuzey Kıbrıs Gezi Rehberi

42-Grenvile Temple… Türkiye Yunanistan Ege Adaları Akdenizde Geziler

43-Abdulkadir Şen… Renklerin Ülkesi Fas

44-Turabi Saltık… Çerkezler Edebiyat ve Kültür Tarihi

45-Perra… Doğunun Cazibesi Britanyanın Oryantalist Resmi

46-M. A. Ubbıcini.. Türkiye 1850 2 Cilt

47- Hakkı Keskin… Türklerin Gölgesinde Almanya

48-Çağla Güngör… Kıbrıs Türk Gençleri Konuşuyor

49-Kazım Karabekir… Türk Alman İlişkileri

50-Fatma Tunç Yaşar… Batı Trakya

51-Nadir Paksoy… Gözümden Afrika

52-İhsan Süreyya Sırma… Ah Endülüs

53-Malcolm X… Köklerimiz Afro Amerikalıların Tarihi

54-Marco Pallis… Yol ve Dağ

55-Nadir Paksoy… Gezgin Bir Hekimin Dünyası

56- Orhan Duru… Piri Reisin İzinde

57-Arzu Çağlayan… Keyfe Gezer Bir Gezginin Anıları

58-Güliz Elal… Afrikaname

59-İsmail Habib Sevük… Yurttan Yazılar

60-Perçin İmrek… Dünyanın Yerlisi-Gezgin Hikâyeleri

61-Murat Belge.… Başka Kentler Başka Denizler 2

62-Murat Belge… Başka Kentler Başka Denizler 3

63-Duran Aydoğmuş… Anılarımda 5 Ülke

64-Yavuz Bülent Bakiler… Avrupa’da Türk İzleri

65-Şirvanlı Ahmet Hamdi Efendi… Seyahatname Hindistan Suat ve Afganistan

66-Hagop Baronyan… İstanbul Mahallerinde Bir Gezinti

67-Güngör Uras… O Ülkeden Bu Ülkeye Geze Geze

68-Türk Yurdu Yayınları… Yabancı Seyahatnamelerde Türkiye

69-Basil Davidson… Afrikada Milli Kurtuluş ve Sosyalizm Hareketleri

70-Tayfun Talipoğlu… Yol Hikayeleri

71-Mehmet Genç Rotasız Seyyah Yol Hikayeleri 2 Cilt

72-Ahmed Arpad… Aklım Yollarda

73-Muammer Yıldız Mılan Bılhmann-80 Günde Parasız Devri Alem

74-Sinan Cömert… Bin Tanrılı Ülkeye Bisikletle Yolculuk

75-NTV ALMANAK Dizisi 2007-2008-2009

76-Gustav Falubert… Doğuya Yolculuk (184-1851)

77-İnci Berin Şimşek… Balkanlarda Keşke Sen De Olsaydın

78-Gabrıel Garcia Marquez… Doğu Avrupada Yolculuk

79-Mine G. Kırıkkanat… New York Amerika Rüyasının Başkenti

80-Pozitif Yayıncılık… Saraybosna

81-Talha Uğurel… Arzın Kapısı Kudüs Mescidi Aksa

82-Plutarkhes… İskender

83-Jacob Abbott… Julsezarın Hikayesi

84-Selçukname I-II

85-İmam Belazurî… Futuhu’l-Buldan

86-İmam Muhammed el Vakidî… Futuhu’ş Şam

87-Therry Zarone… Yasak Kent Buhara

88-Derin Tarih Dergisi Özel Sayısı… Ah Endülüs  

89-Taha Kılıç… Şam

90-İş Bankası Komisyon…. Doğu Batı Arasında Osmanlı Kenti Halep İzmir İstanbul

91-Lady Montaqu… Türkiye Mektupları

92-Gülzar Haydar… Şehirlerin Ruhu

93-Süreyya Şahin… Fener Patrikhanesi ve Türkiye

94-Selen Lıoyd… Türkiyenin Tarihi Bir Gezginin Gözüyle Anadolu Uygarlığı

95-Rüştü Paşa… Ah O Yemendir

96-Yılmaz Olgaç… Amerikada Kırk yıl Sonra

97-Hampher… Bir İngiliz Ajanının Hatıraları

98-Aydın Boysan… Hayat Tatlı Zehir

99-K. Mazhar Kerkük Tarih Politika ve Etnik Yapı

(…)

Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.