Buradaki orucun mahiyetiyle ilgili olarak tefsirlerimizde Sahabe-i Kiram'dan itibaren müfessirlerin farklı değerlendirmelerde bulunduğunu görüyoruz. Bazıları bunun bir "konuşmama orucu" olduğunu söylemiştir. Yani Hz. Meryem (r.anha) validemiz, babasız bir çocuk doğurmak gibi son derece olağan dışı bir hadise yaşamıştır ve bu durumu farklı yorumlayıp kendisine bununla ilgili soru sorabileceklere mukabele etmemesi, cevap vermemesi emir buyurulmuştur.
Bir diğer tefsirde buradaki orucun, gerçek oruç olduğu ve o dönemde oruç ibadetinin aynı zamanda "konuşmama"yı da ihtiva ettiği şeklindedir.
Yukarıdaki iki ayet-i kerime, bizden önceki ümmetlerde oruç ibadetinin mevcudiyeti ile ilgili olarak Kur'an-ı Kerim'de yer alan iki temel veridir. Ancak dikkat edilecek olursa bu ayetler, umumî bir vasıf taşımamakta, sadece Hz. Musa ve Hz. Meryem (ikisine de selam olsun) ile ilgili iki özel hükmü/durumu ifade etmektedir.
Dolayısıyla, "Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekiler üzerine farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Ta ki takvaya eresiniz" mealindeki 2/el-Bakara, 183. ayette haber verilen durumla, yani orucun bizden önceki ümmetlere farz kılınışıyla ilgili olarak Kur'an-ı Kerim'de açıklayıcı bir bilgi bulunmamaktadır. Acaba onlara farz kılınan oruç; süre, mahiyet ve ahkâm olarak bizimkiyle aynı mıydı? Bu konuda hadislerde de detaylı bir açıklama bulamıyoruz.
Bu durumda geriye Yahudi ve Hristiyanların elde mevcut kitaplarına bakmaktan başka seçenek kalmıyor. Ehl-i Kitab'ın kitaplarında (Tevrat ve İncillerde) oruçla ilgili muhtelif bağlamlarda pasajlar, cümleler mevcuttur. Bu noktanın detayını bir sonraki yazıda göreceğiz.
Oruçla ilgili olarak Kur'an'da yer alan -33/el-Ahzab, 35, 66/et-Tahrim, 5 gibi- diğer ayetlere baktığımızda ilk dikkatimizi çeken, bu ayetlerin "mü'minlerin vasıflarını" anlatan ayetler olduğudur. Bu da oruç ile iman arasındaki kopmaz bağı nazara veren bir husus.
58/el-Mücadile, 4 ayetinde farklı bir durum görüyoruz. Bu ayette oruç, "zıhar keffareti" bağlamında zikrediliyor.
08.08.2011 Milli Gazete
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.