• İstanbul 23 °C
  • Ankara 26 °C

Hayrettin Orhanoğlu: EDEBÎ MEKÂNLARDA BİLİNCİN ‘YER’İ VE ‘KÜRE’Sİ

Hayrettin Orhanoğlu: EDEBÎ MEKÂNLARDA BİLİNCİN ‘YER’İ VE ‘KÜRE’Sİ

Mimarlık, bütün yazılar gibi başladı. Önce alfabe oldu.

Bir taş dikiliyordu ve bu bir harfti ve her harf bir hiyeroglifti

ve başlığın kolonun üzerinde bulunması gibi,

 her hiyeroglifin üzerinde bir düşünceler topluluğu bulunuyordu

[…] Daha sonra sözcükler yapıldı.

Victor Hugo

Mekânın Dili-Dilin Mekânı

“Dil varlığın evidir” der Heidegger. Varlığın. Yani varlık bilincine sahip insanın. İnsan, bu ev’le varlığını inşâ eder. Bu ev’le olur. Ev’e dair her dikkat, dil’e yönelir. Yaşanacak bir mekânın inşâsı için projeleri olan mimar da belki de bu yüzden evi, ilkin dille, dilin şartlarıyla kurar. Çizgi ve işaretlerin de bir dil olduğunu kabul edersek, mimar da mekânın dilini tecrübeler dünyasının varlığının kavranmasına kaynaklık oluşturduğu düşüncesi üzerinden oluşturur. Dil, birtakım ilişkilere ait bir farkındalık gerektiren bir anlamlandırma ve adlandırma süreci ile kavranır. Bu da hiç şüphesiz zamanla, zamanın algılanışıyla mümkündür. Evin proje aşaması, nasıl uzun bir zaman istiyorsa ifade etmenin dile yaslanan ilerleyişi de belirli bir sürece ihtiyaç duyar. Dildeki mekânlaşma süreciyle de zaman ve mekânın birbiriyle ilişkili olduğunu hatırlarız.

Dil, bir mekân olarak kavranılmakla birlikte yalnızca bilinç düzeyinde ortaya çıkmaz. Onu oluşturan bilinçdışı içeriklerin varlığı da en az bilinç kadar etkilidir. Jung’un kollektif bilinçdışı ile Freud’un bilinçaltı mekanizmalarında öngördüğü etkileşim ve ilişkilik süreçleri, dilin olduğu kadar dildeki mekânın da oluşumuna katkıda bulunur. Dil, bulunduğu mekâna ve dolayısıyla coğrafya ve kültüre bağlı olarak şekillenir.

Bu çalışmamızda gerek bir sanat eserinden ve gerekse insanın bilincinden hareket ederek en başta konuşan insanın kendisini oluşturan ve giderek âlemi de içine alan mekân fikriyle ben ilişkisi üzerinde duracağız. Ev’in bilincinden küre’nin bilincine; bir yer’den âleme popüler deyimle söylersek evrensele giden sürece bireyin katkıları açısından bakacağız. Ancak bakışımız kabul edilmelidir ki her modernist gibi çoğul bakışlı olacaktır.

Devamı: https://hayrettinorhanoglu.wordpress.com/2021/09/12/edebi-mekanlarda-bilincin-yeri-ve-kuresi/

Bu haber toplam 35 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim