Hüseyin Akın: O Mendili Kim Kaptı?

 Diyelim ki buldu, o mendilin içine lokum doldurmuyor. Sokaklar bu şarkının söylendiği zamanlardaki gibi lokum döksen yalanacak biçimde değil. Bir zamanlar sokaklar o kadar temizmiş ki yerde bulduğun mendilin içerisine lokum doldurmakta tereddüt etmezmiş nazik beyler ve nazenin hanımlar. “Mendil” kelimesi peşkir, peçete anlamında Arapçadan gelme. Arapçaya da eski Yunancadaki mantelion kelimesinden gelmiş. Kaşgarlı Mahmut’un yazdığına göre, Orta Asya Türkleri, mendili “Ulatu” olarak adlandırılmış ve burun silmek için göğüste taşınan ipekli kumaş parçası olarak tanımlanmıştır. Anadolu’da büyüklere, küçüklere, misafirlere, sevilen sayılan kişilere ve sevgiliye hediye olarak sunulan bir şeydi. Fatih Sultan Mehmet, İtalyan ressam Bellini tarafından elinde mendili ile gül koklarken, Kanuni Sultan Süleyman’da tören mendili ile resmedilmiştir. İlkokul yıllarımla ilgili hafızamda kalan en belirgin şeylerden biri öğretmenin ilk derse girer girmez yaptığı mendil ve tırnak kontrolüdür. Mahcup ellerimiz her duruma katlanan kumaş mendilin üstünde nasıl da şekilden şekle girerdi. Bir de “Mendil kapmaca” diye bir oyunumuz vardı okulun bahçesinde doyasıya oynadığımız. O mendili kim kaptıysa bir daha geriye getirmedi. Şimdilerde mendilin burun silme dışında estetik ve duygusal tarafları azalmış, mendilin hikayesi halk şiir ve hikayelerinde kalmıştır.