BEDİR ACAR: LUNAPARKTAKİ ORHAN PAMUK

Aynı Orhan Pamuk, kahvesini yudumlarken "Tasavvuf benim için yararlandığım renkli bir lunapark gibi." deyivermişti.

Bir yanda Osmanlıca sözlüğüyle aydınlık iddiası, öte yanda tasavvufu eğlencelik bir tema parkına indirgeyen bir bakış... Bu çelişki, aslında bir zihniyetin ipuçlarını veriyordu.

Türk Edebiyatı dergisine kapak olan bir söyleşimizde, kendi kültürüne turist gözüyle bakan Türk aydınlarını eleştiren Prof. Dr. İlber Ortaylı, "Osmanlı'sız kültür olmaz." demişti. (Mayıs 2001) Bu söz, bir tarih nostaljisi değil; kültürel sürekliliğe yapılan bir vurguydu.

1990'larda Milli Gazete için Nişantaşı'ndaki ofisine röportaja gittiğimde, Orhan Pamuk'taki bu zihinsel gerilimi (turist aydını) yakından görmüştüm. Röportaj talebime neden gecikmeli cevap verdiğini açıkça anlatmıştı:

"Şimdi benim bir çevrem var. Laik, elit bir tabakanın içinden biri olarak (galiba beyaz Türk manasında söylemişti) Milli Gazete'ye röportaj verirsem acaba Refahçı damgası yer miyim diye çekindim açıkçası. Sonra düşündüm ki muhafazakâr bir gazeteden ilk defa röportaj talebi geldi; bunu da cazip buldum." (O dönem siyasette Refah Partisi rüzgârı esiyordu, Milli Gazete ise partinin yayın organı gibi görülüyordu.)

Yazının devamı için:https://www.aksam.com.tr/yazarlar/bedir-acar/lunaparktaki-orhan-pamuk/haber-1644086