DR. HASAN YILDIZ: JOHN DEWEY’İN MAARİF RAPORU BİZE NE SÖYLER? (SON)

Daha önceki yazılarımızda John Dewey’in Tük Maarifine yön vermek için Türkiye’ye davet edildiğine, İstanbul’da ve Ankara’da gerçekleştirdiği ziyaretlerine ve hazırladığı raporlardan henüz Türkiye’den ayrılmadan kaleme aldığı ön rapora değinmiştik.  

Dewey, “esas rapor”unu Amerika’ya döndükten sonra kaleme almıştır. Raporun yayınlanması için tam on beş yıl beklenmiş, nihayet 1939 yılında yayınlanabilmişti. Raporun yazımının Dewey tarafından mı ertelendiği ya da zamanında Maarif Vekilliğine ilettiği halde yayınlanmasının mı ertelendiği hususu cevap bekleyen sorulardandır.  

T.C. Maarif Vekilliği tarafından 1939 yılında yayınlanan “John Dewey Türkiye Maarifi Hakkında Rapor” Dewey’in Türkiye’ye davet edilmesinin arka planını açık eden ipuçlarıyla doludur. 1000 yıllık Türk maarif tecrübesine yeni bir rota belirleme görevinin Amerikalı Dewey’e ihale edildiği açıkça anlaşılmaktadır. Dewey’in Türkiye’den ayrılmadan önce teslim ettiği ön raporunda bu duruma önceki yazılarımızda değinmiştik.  

Dewey daha raporunun başında 1000 yıllık Türk maarif tecrübesini yok saymakta, Türkiye Cumhuriyetine bir nevi hüdâyinabit muamelesinde bulunmaktadır. Türkiye’yi ziyaretinde yaklaşık 9-10 kadar okul gezen Amerikalı Dewey, kendisini Türk eğitiminin gaye ve hedeflerini belirleme konumunda görmektedir. Nitekim raporun ikinci paragrafında Türk maarif teşkilatının hedef ve gayesini belirlemenin çok kolay olduğunu belirterek 1912-1913 yıllarında patlak veren Balkan harpleriyle birlikte yaklaşık yirmi yıl boyunca vatan topraklarını cehenneme çeviren  “mütemeddin/uygar”(!)  milletleri zümrüdüanka olarak göstermektedir.  

Devamı: https://www.maarifinsesi.com/john-deweyin-maarif-raporu-bize-ne-soyler-son/