MEVLÂNÂ GERÇEĞİ ÜZERİNDEKİ SİS PERDESİ ARALANIYOR

Türkiye Yazarlar Birliği çatısı altında yaklaşık otuz yıldır kesintisiz biçimde sürdürdüğü Mesnevî ve Mevlânâ okumalarıyla kurumsal ve kültürel hafızamızın en köklü taşıyıcılarından biri olan Prof. Dr. Adnan Karaismailoğlu, Mevlânâ araştırmaları alanındaki derin birikimini mühim bir eserle taçlandırdı.

Mevlânâ Araştırmaları Derneği Başkanlığı görevini de yürüten ve Fars dili ile edebiyatındaki yetkinliğiyle tanınan Prof. Dr. Karaismailoğlu’nun kaleme aldığı “Mevlânâ Kimliği / Gerçeği Örtme Çabalarına Reddiye” adlı çalışma, yayımlandığı günden bu yana kültür-sanat ve düşünce dünyasında büyük ilgi görmeye devam ediyor.

Oryantalist kabullere ve kurgusal iddialara bilimsel itiraz

Son yıllarda Mevlânâ’nın tarihî, fikrî ve dinî kimliği etrafında ortaya atılan birtakım mesnetsiz iddialara metin merkezli ve arşiv belgelerine dayalı bir cevap niteliği taşıyan eser, sadece bir "savunma" metni olmanın ötesine geçiyor.

Karaismailoğlu, edebî geleneği ve dönemin tarihî şartlarını göz ardı ederek zihinde oluşturulan kurguları maziye mal etme kolaycılığına kaçan yaklaşımlara karşı, 13. asrın anlayışını, samimi dindarlığını ve direncini gün yüzüne çıkarıyor.

Karaismailoğlu, kitabın ön sözünde meselenin yalnızca Mevlânâ şahsiyetiyle sınırlı kalmadığına; İmam-ı Gazzâlî, Selçuklu, Osmanlı ve klasik şiir gibi medeniyet sütunlarımızın da benzer bir "aykırı kurgulama" ile yıpratılmak istendiğine dikkat çekiyor. Batı merkezli oryantalist tarih ve medeniyet okumalarının geçerliliğini yitirmesi gerektiğini vurgulayan yazar, şu ikazda bulunuyor:

"Bugün bir gerçek vardır dünyada; Mevlânâ hem Müslümanlar arasında hem de Müslüman olmayan topluluklar arasında güzel hissiyat ve düşüncelere yol açan bir fikir ve hareket adamıdır... Son yıllarda birkaç isim tarafından Mevlânâ adı etrafında sürdürülen iddialar ve ithamlar yine de çok rahatsız edicidir. Tarihî süreçleri karıştırıp edebî geleneği dikkate almadan zihinde oluşturdukları kurguyu mazide olmuş gibi anlatan bu kişiler dikkate alınmamalıdır."

Kültür hafızamız için bir rehber eser

Yılların birikimi, derin arşiv taramaları ve sağlam kaynak analizleriyle hazırlanan “Mevlânâ Kimliği / Gerçeği Örtme Çabalarına Reddiye”, sadece olumsuz iddialara cevap vermekle kalmıyor; okuru 13. yüzyıl Anadolu’sunun manevi atmosferine, fikri derinliğine ve edebî zenginliğine götürüyor.

Gerek Mevlânâ ve Mesnevî araştırmacıları gerekse medeniyet tarihimizin doğru anlaşılmasını önemseyen genel okuyucu için başucu mahiyetindeki bu eser, hakikatin üzerindeki sis perdelerini aralama konusunda son derece kıymetli bir kılavuz sunuyor.

Mahmut Erdemir

TYB Genel Sekreteri