MUSTAFA ÖZCAN: İÇ MÜDAHALE Mİ, DIŞ MÜDAHALE Mİ?

İran müdahale mi ediyor, yoksa müdahale mi görüyor? Bu sorunun doğru cevabı İran'da patlak veren protesto eylemlerinin de izahı olacaktır. 'Nerede hata ettik?' sorusuna odaklanmaya da vesile olacaktır. Onca zenginliğine ve kıta cesametinde büyüklüğüne rağmen İran ekonomik olarak iflasın eşiğinde bir ülkedir. Halkını doyurmaktan ve sulamaktan aciz bir duruma düşmüştür. Ontolojik olarak yaşanılan su kıtlığı ve yağmurun azlığı da mı yabancıların eseri? Bu sır gökyüzüyle İran arasındaki ilişkinin bir sonucudur.

Rejim baştan beri yanlış kurgulanmıştır. Halka nefes aldırma değil baskılama üzerine kurulmuştur. Sadece halkına değil çevresine de baskı politikası uygulamıştır. Bu da İran'da gördüğümüz periyodik aralıklarla meydana gelen sosyal patlamalara neden olmaktadır. 1980 yılından beri sürekli olarak Müslüman komşularıyla savaş halindedir. Birinci Körfez Savaşı'nı başlatan Irak ve Saddam idi diyebilirsiniz. Olabilir ama bir tango veya savaş ancak iki taraf arasında yaşanabilir! Saddam'ın tehevvürüne Humeyni pervasızlıkla karşılık vermiştir. Savaşı uzatma onun sorumluluğundadır. Dış müdahale ile Arap Baharı'nı kanlı karnavala çevirmiştir. ABD ile birlikte Irak'a müdahale ettiği gibi karışıklık çıkarmak amacıyla onların göz yummasıyla Lübnan, Suriye ve Yemen'e müdahale etti. Şimdi ise kötü yönetim, yolsuzluklar ve yabancı müdahaleler girdabında boğuluyor. 2017 ve sonrasında Meşhed üzerinden yolsuzluk iddiaları isyanlara ve sosyal patlamalara neden olmuştur. Mehsa Emini, ya da bilinen diğer ismiyle Jina Emini, 22 yaşındaki İranlı bir Kürt kadını 16 Eylül 2022 tarihinde, İran'ın Tahran şehrinde gözaltında bulunduğu sırada şüpheli bir şekilde öldü. Emini'nin polis şiddeti sebebiyle öldüğü iddia edildi. Protesto dalgalarına neden oldu. Sonra de rejim kadın konusuna bakışını revize etmek mecburiyetinde kaldı. Rejim kendi söküğünü dikemiyor. Şimdi ise kadınlar ahlaki sınırları da aşarak gece kıyafetleriyle sokağa fırlıyorlar. Humeyni rejimi ektiğini biçiyor. İrşat eksenli değil baskı eksenli bir rejim kurmuştur. İran bunun sonuçlarını yaşamaktadır. İran'da İslam'ın doğru bir açılımı değil yanlış yorumlarından birisi hayata geçirilmiştir. Ağaç meyvesinden belli olur.

Devamı: https://www.fikriyat.com/yazarlar/mustafa-ozcan/2026/01/03/ic-mudahale-mi-dis-mudahale-mi