DENİZ GÖKÇE'DEN: ÇİN'İN FİNANSAL DİPLOMASİ MANTIĞI

Çin’in ilginç bir “finansal diplomasi” yaklaşımı var. Son on yılda ülkeleri kredi ile kendisine bağlıyor.  Örneğin Çin 2005 yılından bu yana Latin Amerika ülkelerine toplam 119 milyar dolar finansman sağlamış bulunuyor. 

Bu 119 milyar dolarlık toplamın en büyük kısmı 56.3 milyar dolarlık kredi ile Venezüella’ya verilmiş.  Venezüella ekonomisi ise  çok zor durumda. Ülke bu yıl yüzde 7 daralma yaşıyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş Venezüella’nın borç servisi yapması için gerekli tüm finansman kaynaklarını da tıkamış bulunuyor. Ancak Çin’in verdiği kredilerin karşılığı günde 450 bin varil petrol ödemesi ile garanti edilmiş durumda. Ama bu da Venezüella’nın kendisinin tek döviz kaynağı olan petrolde büyük sıkıntı yaşaması anlamına geliyor. 
Çin’in Latin Amerika’da 2005 yılından bu yana en çok kredi verdiği ikinci ülke ise 19 milyar dolar ile Arjantin. Hatırlanırsa Arjantin son 13 yılda ikinci defa borçlarını ödeyemez duruma geldiğinden ve en son 2014 yılında yeniden borç ödeme sorununa girdiğinden, şu anda finansal piyasalardan dışlanmış durumda. Arjantin Başkanı Christina Fernandez şubat ayında Beijing’i ziyaret etmiş ve döviz rezervlerini arttırmak için 11 milyar dolarlık bir swap anlaşması yapmıştı. Böylece 3 milyar dolarlık bir döviz rezervi akımı da sağlayan Arjantin de, Çin’in en sadık müşterilerinden. Ama en azından Arjantin petrol fiyatlarını düşmesinden faydalanarak ödemeler dengesi açığını küçülten bir konumda bugünlerde. 
Çin’in Latin Amerika’daki üçüncü büyük müşterisi ise Ekvador. Çin bu yıl Ekvador’a 7.5 milyar dolarlık bir kredi yardımı  açmış bulunuyor. Bu rakamın 5.3 milyar doları ise Çin‘in Export-Import Bank adlı bankasından sağlanmış. Ekvador da aynen Venezüella gibi petrol fiyatlarının düşüşü ile ciddi boyutta ödemeler dengesi açığı ve döviz sorunu yaşamakta. Piyasada, 7.5 milyar dolarlık destek Ekvador’un döviz deliğinin sadece yüzde 75 kadarını karşılayabilir kanısı geçerli. IMF ve Dünya Bankası gibi kurumlarla da ilişkileri kötü olan Ekvador piyasalarda ancak çift rakamlı getirilerle borç bulabiliyor.  
 Ukrayna Batı’ya dönmeden evvel eski “kaçak” Başkan Yanukovich zamanında 10 milyar dolar Çin kredisi kullanmıştı. 2013 yılına kadar da 8 milyar dolar yatırım kredisi Çin tarafından sağlanmıştı. Kiev ise son dönemde Çin’e ihracat ile karşılanacak 3 milyar dolarlık bir kredide de ödeme sorunu yaşamakta. Ukrayna şu anda Çin’e toplam 18 milyar dolar borçlu. 

Devamı için: http://www.aksam.com.tr/yazarlar/deniz-gokce/cinin-finansal-diplomasi-mantigi/haber-392241