ASLINA UYGUN MESNEVİ OKUMALARI İÇİN MEVLEVİHANELER AÇILMALI

Geleneğin yaşatılmasını arzu ediyoruz

Mesnevihanlık Mevlevilik içerisinde bir unvandır. Mevlevi dergâhlarında Mesnevi okutan kişiler Mesnevihan unvanıyla anılırlardı. Bugün Mevlevihaneler aktif durumda değil. Tarikatlar ile tekke ve zaviyeler kapatılınca Mevlevi tarikatı ve dolayısıyla bu tarikat himayesinde gerçekleştirilen faaliyetler de yasaklı hale geldi ve Mesnevihanlık geleneği kesintiye uğradı. Hâli hazırda çeşitli çatılar altında yapılan Mesnevi okumaları bu geleneğin bire bir yaşatılması değildir. Bizim çalışmamız da Mesnevi gibi önemli bir metnin yeniden gündeme gelmesi, daha iyi anlaşılması yolunda bir hizmet. Mesnevihanlık unvanı Mevleviliğe ait bir unvan ve bunun belirli kriterleri vardı. Bunların başında Mesnevi’nin barındırdığı kültüre vâkıf olmak gelir. TYB’nin verdiği Mesnevihanlık beratı sembolik bir değer taşıyor ve gerçek anlamda bir Mesnevihanlık belgesi değil. Bu, Mesnevi’nin anlaşılmasına gönül ve mesai veren hocalarımızın takdir edilmelerine yönelik bir kadirşinaslık girişimi.

Yoksa TYB, kendini Mevlevilik tarikatının yerine geçirerek Mesnevihan tayin ediyor değil. Tarikatlar yasaklı olmaktan çıkarılmalı, hakları iade edilmeli ve ondan sonra Mevleviliğin Mesnevihanlık müessesesini canlandırması beklenmelidir. Bunlar oluncaya kadar Mesnevi’nin okunmaya devam etmesi için bütün çabamız.

Mesnevi topluma çözüm sunuyor

Mesnevihan kelimesinin aslı Farsça’dır ve Mesnevi okuyan kişi anlamına gelir. Mevlevilik geleneğine göre bu eserin sırları kendinde aşikar olmuş ve bu hikmetleri insanlara aktarabilecek duruma gelmiş kişiye Mesnevihan denir. Mesnevihanlar Mevlevi tarikatı içinde yetişen icazetli dedelerdi. Hüsameddin Çelebi Mesnevi’yi kaleme alan kişi olarak ilk Mesnevihan olarak da kabul edilebilir. Menakibu’l-arifin’de Mesnevihan olarak ismi geçen ilk kişi Ulu Arif Çelebi’nin müridi Mes-nevihan Siracuddin’dir. Hasılı belirli bir manevi derecesi vardır. Yani herkes Kur’an müfessiri olamayacağı gibi herkes Mesnevihan da olamaz. Gerekli olan sadece Farsça bilgisi değildir.

Mesnevi seyr-i sülûk için yol gösterir

Hz. Şeyh-i Ekber ‘Her gün bizim eserlerimizden 7-8 sayfa muteala eden bizimle ülfet eder’ der. Mesnevi’deki sembolik anlatım kişinin seyr-i sülûk için gerekli yolculuğunun bir tür izahıdır. Nadan elinden bu şekilde sırlanmıştır. O hayvan hikâyesi okuduğunu zanneder. Oysaki kendi nefs makamları anlatılmaktadır. Bu kitabı doğru talim eden çok şeyler öğrenir.

Bölgecilik belasına Mesnevi ilacı...

Memleketimizde, İran’da, Batı’da Mesnevi okutanlar çoğalmıştır. Bu güzel bir şeydir. Lakin herkes anladığı kadarını nakletmektedir. Sadece edebi ve lisanî hususiyetlerini açıklayan sarihler çoğunluktadır. Mamafih yüksek irfana ve yüksek konulara alakanın artması insanı ümidlendiriyor. Çünkü modern dünya düşük konuları empoze ediyor. İnsan ancak kendi sorunlarını, toplumun sorunlarını, dünyanın sorunlarını bu tür yüksek kitapların rehberliği ile çözebilir. Mesela memleketimizin başına zihni bulanık kimselerce dikte ettirilen bölgecilik belası Mesnevi’nin yardımı ile o kadar güzel halloluyor ki. Ancak bunun için Siverek Mevlevihanesi’nin açık olması lazım. Ve Mesnevi’deki üzüm hikâyesini bütün zihni bulanıkların dinlemesi lazım. Bazılarının da aynı mevzuyu Ankara Mevlevihanesi’nde dinlemeleri lazım.

Haber: Gülcan Tezcan, Star 03.09.2012