- Hakkımızda
- TYB Ödülleri
- Genç Yazarlar Kurultayı
- Kitaplık
- Ahlâk Şûrası
- Yazar Okulu
- Mehmet Âkif Ersoy
- Türkçe Şûrası
- Milletlerarası Şehir Tarihi Yazarları Kongresi
- Yayınlar
- Söyleşi
- Şube Haberleri
- Salgın Edebiyatı
- Şiir Şölenleri
- Haberler
- Kültür Kervanı
- Mesnevi Okumaları
- Kültür & Sanat Haberleri
- Kırklar Meclisi
- Duyurular
- Biyografiler
03 Mayıs 2026- İstanbul12°C▼
- Ankara8°C
- İzmir9°C
- Konya10°C
- Sakarya13°C
- Şanlıurfa21°C
- Trabzon11°C
- Gaziantep17°C
ÖZNE-NESNE İLİŞKİSİ
Cemil Meriç, “İnsanlar sevilmek için yaratıldılar, eşyalar ise kullanılmak için.

02 Nisan 2026 Perşembe 15:10
Dünyadaki kaosun nedeni; eşyaların sevilmeleri ve insanların kullanılmasıdır” diyerek özne-nesne ilişkisinin çelişkisini ortaya koymaktadır. Bu çelişkinin nedeni, özne ile nesnenin yer değiştirmesidir. Bu durum, fıtrata aykırıdır. Zira özne olan kişi; sorar, sorgular, soruşturur, araştırır, inceler tetkik eder, tahkik eder, onaylar ya da itiraz eder. Özne olan; etkindir, etkendir, aktiftir. Nesne ise, edilgendir, tabidir, sorma-sorgulama ve itiraz etme hakkı yoktur.
Özne ve nesne kavramları, mikro evren demek olan insanla eşya arasındaki ilişki ile ilgilidir. “Özne” başat kavram olarak, etkendir ve etkindir. “Nesne” ise, edilgen ve omurgasızdır. Irmağa kendini kaptıran çerçöp, sahibini izleyen gölge, özetle hiçbir iradesi ve yaptırım gücü olmayan her şey nesnedir. Örneğin, gölgenin sahibine, “arkadaş, artık seninle yürümek istemiyorum. Karşıt yönde yola revan olmak istiyorum” deme hakkı ve iradesi yoktur. Zira gölge, özne değil, nesnedir. İradesini başkasına devreden, aklını kiraya veren, “ben bilmem o bilir” diyen kişi, özne vasfını yitirir, nesne olur.
Özne olan insan, nesne olan eşya ile yer değiştirmesi yaratılışa aykırı bir durum olduğu için dünyadaki dengenin bozulmasına, kaosun oluşmasına ve gerginliğin artmasına sebep olmaktadır. Oysa özne ve nesne fıtrata uygun tarzda dizayn edilirse, gezegenimiz rahata kavuşur, insanlık da huzur bulur.
İnsan ile eşya (mal-mülk) arasında iki türlü ilişki vardır:
1.İnsanın mal ve mülke sahip olması, hâkim olması. Bu fıtrata uygun bir durumdur. Bu durumda insan; etkindir, etkendir, aktiftir, yani öznedir. Böylece özne, asıl fonksiyonunu icra eder. Mal ve mülk de nesnedir. Sahibi onu fıtrata uygun tarzda kullanır, harcar.
Yazının devamı için:https://www.batmangazetesi.com.tr/yazi/ozne-nesne-iliskisi-5195.html
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.