PROF. DR. ARICAN: “İLAHİ DENGEYİ BOZMANIN SONU FELAKETTİR"

"İslam Ekolojisi ve Mevlâna" başlıklı etkinlikte, modern dünyanın çevre krizlerine karşı manevi reçeteler konuşuldu.

Prof. Dr. Nuri Şimşekler’in koordinatörlüğünde düzenlenen programa; Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü ve TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan konuşmacı olarak katıldı.

Yoğun ilgi gören etkinliğin dinleyicileri arasında Konya eski Milletvekili Ahmet Sorgun, TYB Konya Şubesi Başkanı Ahmet Köseoğlu, eski şube başkanı Mehmet Ali Köseoğlu, TYB Genel Merkez Mehmet Doğan Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Orçan, Aksaray Üniversitesi eski rektörü Mustafa Acar, Konya İl Kültür Turizm eski Müdürü Abdüssettar Yarar ve çok sayıda TYB üyesi hazır bulundu.

TYB’nin Çatısı Altında 5 Dönem Emek Verenlere Şeref Belgesi

Programın açılış bölümünde ahde vefa örneği sergilendi. TYB çatısı altında 5 dönem boyunca yönetim kurulu asil üyeliği yaparak kültüre ve sanata emek vermiş isimlere "Hizmet Şeref Belgeleri" takdim edildi.

Açılışta konuşan TYB Konya Şubesi Başkanı Ahmet Köseoğlu, birliğin köklü geçmişine ve ahde vefa misyonuna vurgu yaptı. Köseoğlu, kurumsal kimliğin temel harcının vefa olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Yazarlar Birliği'nin genelde Ankara, özelde ise şubeler açısından diğer bir adı vefadır. Yazarlar Birliği vefa üzere bir yolculuktadır; ülkemize ve insanlığa vefası vardır, vefayı her şeyin üstünde önemser. 15. yılımızda rahmetli Fevzi Halıcıların, Hasan Özönderlerin de içinde olduğu 15 değerimize gerçekleştirdiğimiz vefa toplantısını dün gibi hatırlıyorum. Bugün bu isimlerin büyük kısmı rahmete kavuştu. Sonrasında 25. ve 30. yıllarımızda da bizimle yol yürüyen, emek veren dostlarımıza vefamızı gösterdik. Onlarla olan gönül bağımız, irtibatımız ve vefamız kesintisiz olarak devam ediyor."

Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan konuşmasında modern dünyanın en büyük çıkmazlarından biri olan ekolojik felaketleri teolojik ve felsefi bir boyutta ele aldı. Çevre krizlerinin temelinde mekanik evren anlayışının yattığına dikkat çeken Arıcan, İslam dünyasının kendine özgü bir ekoloji dili geliştirmekte geç kaldığını söyledi.

İnsanlığın zihniyet dönüşümüne ihtiyacı olduğunu belirten Prof. Dr. Arıcan, "Bugünkü ekolojik felaketlerin temelinde ciddi bir zihniyet krizi yatıyor. Günümüzde “namaz kılan”” ya da tırnak içinde Müslüman” bir kisveyle hareket eden insanlar olsak da şehirlerimizi tamir etmek, ihya etmek yerine gökdelenler dikiyoruz. Kriz tam olarak burada başlıyor. Zihinlerimizin, o mekanik evren anlayışından gelen yaklaşık 500-600 yıllık bir işgalin etkisi altında olduğunu görmemiz gerekir" dedi.

"Sorun Bilgi Eksikliği Değil, Hikmet ve Nefis Terbiyesi Eksiğidir"

Konuşmasında küresel ısınma, karbon salınımı ve kuraklık gibi meselelerin sadece teknik birer problem gibi algılanmasını eleştiren Arıcan, modern insanın tabiatla olan ontolojik ve metafizik bağını kopardığını ifade etti. Hayvanların karbon salınımı gerekçe gösterilerek yok edilmeye çalışılmasını veya yapay ete yönelinmesini "ekolojik bir sapkınlık" olarak nitelendiren Arıcan, şunları kaydetti:

"Modern insan artık toprağa bakmıyor, toprağı sadece kullanıyor; gökyüzünü seyretmiyor, yalnızca hesaplıyor; suyu dinlemiyor, tüketiyor; ağacı korumuyor, kesiyor. Bugün sorunumuz bir bilgi eksikliği değildir. Çevreye dair çok şey söyleniyor ama hikmet boyutu, İslam ve Kur'an perspektifi eksik kalıyor. İnsanlık olarak büyük ilerlemeler elde ettik ama hırslarımızı, ihtiraslarımızı terbiye edemedik. En büyük krizimiz tam olarak bu nefis terbiyesi eksiğidir."

"Tabiatla İnatlaşmanın Sonu Felakettir"

Kur'an-ı Kerim’in evrendeki kusursuz dengeye (mizana) ve insan eliyle oluşacak tahribatlara dair asırlar öncesinden uyarılarda bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Arıcan, Rum Suresi 41. ayette geçen "İnsanların elleriyle yaptıkları yüzünden karada ve denizde fesat ortaya çıktı" fermanına atıfta bulundu.

Doğanın kanunlarına karşı direnmenin büyük felaketler doğuracağını belirten Arıcan, dere yataklarına yapılan konutları örnek gösterdi:

"Pozitivist, mekanik zihin bize çevreyle kavga etmeyi öğretiyor. Dere yataklarına konut yapıp, tabiatla inatlaşıyorlar. Batılı filozoflardan Kant bile deprem üzerine yazdığı sismolojik ilk metinlerde 'İnsan tabiatla kavga etmeyeceği, Allah'ın koymuş olduğu düzene saygı duyup uyacak' der. Rahman Suresi’nde de 'Göğü yükseltti ve mizanı koydu. Sakın dengeyi bozmayın' fermanıyla ölçü ve haddini bilme sınırı çizilmiştir. Hazreti Mevlâna da tam olarak bizim bu ilahi mizanla uyum içinde olmamızı ve ona hürmet etmemizi beklemektedir."

Mevlâna'nın "Canlı Evren" Tasavvuru

Hz. Mevlâna’nın her şeyden önce güçlü bir varlık filozofu olduğunu belirten Arıcan, İslam ekolojisinin temeline canlı bir evren anlayışının yerleştirilmesi gerektiğini söyleyerek konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Mevlâna alemi büyük bir canlılar okyanusu olarak kabul eder. Tüm evren onun gözünde Descartes'ın iddia ettiği gibi mekanik, ruhsuz, cansız bir makine değildir; aksine son derece sıcak, diri ve canlı bir varlık alanıdır. Bugün bizim çevrecilerimizin de çevre mühendislerimizin de bakması gereken asıl ufuk burasıdır. Bizim toprak diye, taş diye cansız zannettiğimiz her şey, Hazreti Mevlâna'nın varlık dünyasında aslında yaşayan, hisseden ve kendi lisanıyla Yüce Yaratan'ı zikreden canlı birer varlıktır."

Etkinliğin sonunda, değerli sunumları ve kültür hayatına katkıları dolayısıyla Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan'a Katılım Beratı takdim edildi. Beratı; TYB Konya Şubesi Başkanı Ahmet Köseoğlu, eski milletvekili Ahmet Sorgun ve Prof. Dr. Mustafa Orçan birlikte takdim etti.