PROF. DR. İSMAİL AYDOĞAN: ÜNİVERSİTELERİMİZ: LİSANSÜSTÜ EĞİTİM

Üniversitelerde lisansüstü eğitimin iki amacı var: Biri araştırma yapmak, diğeri ise öğretim üyesi yetiştirmektir. Araştırma yapmada hem yapan kişinin gelişimi hem de toplumun sorunlarını analiz etme ve çözümleme esastır. Bu nedenle araştırma yaparak araştırmacı yetiştirilirken, araştırmacı yetiştirerek de araştırma yapılmış olur. Bir bakıma tavuk-yumurta döngüsü.

Araştırma yapmak için ilk şart özgün bir konu bulmaktır. Daha önce yapılmamış olan bir konuyu yahut o konunun araştırma yapılmamış kısmını konu edinmek özgünlük için gerekli, çoğunlukla da yeterli şart olarak görülür. Özellikle lisansüstü eğitimin doktora düzeyi özgünlüğün arandığı yerdir. Lakin buradaki kilit kavram, özgünlük kavramıdır. Özgünlük taklit veya hayali olmayan, aslına uygun anlamlarına gelir. Türediği kavram olan öz ise benlik, kendi, ruh anlamlarına gelir. Meseleyi toplumsal olarak ele aldığımızda özgünlük, kültür anlamına gelir. Ne var ki lisansüstü eğitimin bu aşamasında araştırmacı, çoğunlukla danışmanının yönlendirmesiyle, önce batılı literatürü tarar ve genellikle oradan etkilenir ve böylece özgün (!) bir konu seçmiş olur. Bu yöntemin altında yatan saik ise araştırma konusunun ve özellikle de doktora konusunun evrensel olması gerektiğine dair olan yanlış bir inanç. Oysa hem yüksek lisans ve hem de doktora düzeyinde ele alınacak olan problemler sanılanın aksine toplumsal olmalı, araştırma sonucu topluma yararı sağlamalı, toplumda varsa bir sorun onu çözmeyi amaçlamalıdır. Doktora yapmak, bu nedenle, kültürcü bir bakış açısıyla meselelere bakabilme, sorunlara bu minvalde çözüm üretebilme yetisini kazanabilmek demektir. Doktoranın bir alt kademesi olan yüksek lisans ise bunun bir provasıdır ama lisansta öğrenilenlerin üstüne ek bilgiler alma anlamlarına da gelir.

Devamı: https://www.maarifinsesi.com/universitelerimiz-lisansustu-egitim/