Dün açıklanan son enflasyon rakamlarına göre Türkiye'de enflasyon son 24 yılın rekorunu kırarak, resmi rakamlara göre TÜFE bazında %80,2, gayri-resmi araştırma girişimi ENAGrup tahminlerine göre ise %181,37 olarak gerçekleşmiştir. Uluslararası karşılaştırmalarda da Türkiye maalesef, Zimbabwe’den sonra dünyada enflasyonu en yüksek ikinci ülke olarak görünmektedir (Tablo 1). Bu yazıda Türkiye'nin müzmin yüksek enflasyon sorunu nedenleri, sonuçları ve çözüm önerileri bağlamında ele alınmaktadır.
Türkiye'de Enflasyon Düşecek mi?
Fıkra bu ya, 1990’lı yılların başlarında, SSCB yeni dağılmışken, Türkiye enflasyon açısından iki haneli rakamlarla üç haneli rakamlar arasında gidip gelirken, ABD, Rusya ve Türkiye’nin en yetkili temsilcileri “Şeytan Hazretleri”nin huzuruna çıkmış. Her birinin birer soru sorma hakkı varmış. Önce ABD’li yetkili sormuş: Şeytan Hazretleri, tam SSCB dağıldı, tek kutuplu dünyanın gerçek lideri olmanın sefasını sürmek istiyoruz, ama bir türlü olmuyor; her taraftan isyanlar, meydan okumalar sökün edip duruyor, sizce bu emelimize ulaşmak ne kadar sürer? Şeytan biraz düşündükten sonra cevap vermiş: 20-30 yıl alabilir. Bunun üzerine ABD Başkanı başlamış ağlamaya “ben göremiycem, ben göremiycem” diye. İyi kötü kendisini teskin etmişler, ardından Rus yetkili sormuş: Şeytan Hazretleri, SSCB dağıldı çok üzüldük, ama pes etmedik, Çarlık Rusya’sının ihtişamlı günlerine dönmek istiyoruz, ama kolay görünmüyor; sizce bu ne kadar zaman alır? Şeytan biraz düşündükten sonra cevaplamış: 50-60 yıl alır. Bunun üzerine Rusya Başkanı başlamış ağlamaya: “ben göremiycem, ben göremiycem!” Neyse onu da teskin etmişler, sıra Türk yetkiliye gelmiş, o da sormuş: Şeytan Hazretleri, ben kendimi bildim bileli Türkiye yüksek enflasyonla boğuşuyor, acaba Türkiye'de enflasyon ne zaman düşecek? Fıkra bu ya, bu kez Şeytan başlamış ağlamaya, “ben göremiycem, ben göremiycem!..”
Türkiye, 1970’li yılların başından 2000’li yılların ortasına kadar yaklaşık 35 yıl süren bir kronik yüksek enflasyon süreci yaşadıktan sonra, Ak Parti iktidarlarının ilk yıllarında sağlanan ekonomik ve siyasi istikrar, piyasalara verilen güven, sağlanan mali disiplin, merkez bankası bağımsızlığını tanıma ve karşılıksız para basmama gibi doğru politikalar sayesinde enflasyonu tek haneli rakamlara düşürmeyi başarmıştı. Ancak, yukarıdaki fıkrada vurgulanan ana fikri adeta doğrularcasına, 2017 yılından bu yana enflasyon yeniden yükselme sürecine girdi, önce çift haneli rakamlara yükseldi, giderek daha da hızlandı, bugün resmi rakamlara göre bile üç haneli rakamlara yaklaşmış durumda (Grafik 1). İster resmi ister gayri-resmi, ister TÜFE ister ÜFE, hangi verilere ve hangi açıdan bakarsanız bakın, Türkiye'nin bir müzmin, kronik enflasyon sorunu olduğu ortadadır. Acaba neden? Popüler siyasi söylemlerde sık sık dile getirildiği gibi, enflasyonun nedeni dış mihraklar mı? Bizi kıskananlar, gelişmemizi çekemeyenler mi? Vahşi kapitalizm mi? Başıboş bırakılmış piyasalar mı? Covid-19 pandemisi mi? Rusya-Ukrayna savaşı mı? Biz bu süreçte acaba “sütten çıkmış ak kaşık” mıyız? Bizim hatalarımız yok mu? Enflasyon belası hakkından gelinemez bir canavar mıdır, yoksa doğru politikalarla hakkından gelinebilir, kontrol edilebilir, düşürülebilir bir iktisadi sorun mu? Eğer öyleyse, çare nedir, ne yapmak gerekir?
Devamı: https://fikircografyasi.com/makale/turkiyenin-enflasyon-sorunu-nedenler-sonuclar-cozum-onerileri
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.