1928 yılına kadar kimliği din temelinde tanımlayarak “bir süreliğine” çözen ve özellikle 1928 sonrasındaki politikalarda Ziya Gökalp’in Türkleşmek-İslamlaşmak-Muasırlaşmak formülünü terk ederek Batılılaşmayı formel anlamda yön olarak çizen merkezi iktidar, kimlik politikalarını sosyal-siyasal hareketliliğin seyri ile eş zamanlı ilerletememiştir. Milli devletin kuruluş sürecini belirleyen temel faktörün, devletin, büyük ölçekli siyasal güçlerle girdiği ilişkinin doğası olduğunu hesaba kattığımızda, “tarihsel gecikmeyi” telafi edecek unsurların daha ilerde olanı temsil eden Batılı standartlar olması gerekecekti. Bu standartları üstyapı sorunu olarak kodlayan iktidar, modernizasyon öğelerini Batı’dan ithal ederek sosyal ve siyasal yenileşme gerçekleştirilecek; hantal ve atıl geleneksel alt yapı unsurları ise tasfiye edilerek, köklerdeki bazı öğeler ön plana çıkacak ve Batı tarzı bir modern devlet, ulus temelinde yaratılmış olacaktı.[1] Hafızanın da tasfiyesi anlamına gelecek bu çift değerli bilinç yarılması, Batılı formlarla milli köklerdeki pek çok unsuru yeni bir hafıza şeklinde topluma önererek yeni iletişim araçlarını bu iş için seferber etmiştir. Devletin hukuki ve eğitimsel araçlarıyla gelişen (Türk) millet/i idesi, merkez ve çevrenin kendi tarihsel söylemini oluşturmasıyla ilerlemiş ve çok katmanlı bir yapı oluşturmuştur.
Geçmişin gelecek adına ‘Millet’ adı verilen soyut bir ideale bağımlı kılınması, doğal olarak, bireyin ve toplumun da devlete bağımlı kılınması gerektiği fikrini zorunlu kılıyordu. Toplumun ve bireyin tanzim edilmesi gerektiği yollu fikirler, kendi dışında hazır ve ideal bir modeli taklit etme iradesini gerçekte kolektif bir seferberlik anlayışı içinde bir zorunluluk olarak dayatmaktaydı. Bu durumda ortaya çıkan ortaklaşa milli kültür, bireylerin terbiyesi, seciyesi ve mefkûresiyle bir hissiyat oluşturulacaktı. son iki yüzyıldır modern tâbiyet kültürünün en etkili gücü olan milliyetçilik geçmiş ile ilişkiyi sağlayacak önemli bir araç halinde, ulus devletlerin bürokratik aygıtı olarak işlev görmüştür. Bu güç ve aygıt, siyasal kadroların oluşmasında ve yönetimin her aşamasında milliyetçiliğin aktif propagandasının yapılmasına da zemin oluşturmuştur. Devlet ile millet arasında kurulan ittifak, bir tarafta kültürel milliyetçilik diğer tarafta saldırgan milliyetçiliklere kadar geniş bir yelpazenin oluşmasını sağlamıştır.[2]
Milliyetçilik günümüzde geniş bir yelpazede; bir tarafta Karl Deutsch’un ifadeleriyle siyasi ve sosyal gelişmenin bugüne kadar erişilen en yüksek seviyesi, yani modern ulus devletin bünyesine kavuştuğu seviye, diğer tarafta ise K. Popper’ın deyimiyle açık toplumun oluşturulmasında en büyük engellerden, hezeyanlardan biri olarak tanımlanmaktadır.[3] Modern toplumun oluşumunda belirleyici etkenlerden biri olsa da milliyetçiliğin anlaşılmasında hala zorluklar bulunmaktadır. Bunun en temel nedeni milliyetçiliğin, kültürel, siyasal ve sosyal özelliklerinin yanında bir ideoloji olarak da tasarlanmış olmasıdır. Nitekim bu eklemlemeci yapı tarihsel süreç içinde Türk Milliyetçiliğinde ya da Türkçülük anlayışında da görülür.
Devamı: https://www.maarifinsesi.com/toplumsal-butunlesmenin-formulu-olarak-millet-idesi/
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.