“Safahat Tanrı Dağları’nda yankılanıyor”

Kırgızistanlı yazar ve şair Altınbek İsmailov ile Cıldızbek Tursunbayev’in titiz çalışmalarıyla  hazırlanan eserin tanıtım toplantısı 24 Mayıs 2026 tarihinde Türkiye Yazarlar Birliği Genel Merkezi D. Mehmet Doğan Divanı’nda yapıldı.

Toplantıda; TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammed Enes Kala, D. Mehmet Doğan Araştırmaları Merkez Başkanı Prof. Dr. Mustafa Orçan ve eserin müelliflerinden şair Altınbek İsmailov konuşmacı olarak yer aldı.

Kala: "Âkif’in Sesi Sömürgeciliğe Karşı Hâlâ Diridir"

Toplantının açılış konuşmasını yapan TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammed Enes Kala, merhum Mehmet Âkif Ersoy’un vefatının 90. yılı olan 2026 yılında bu eserin yayımlanmasının büyük bir manevi vizyon taşıdığını belirtti. Âkif’in son şiirindeki "Sessiz yaşadım, kim beni nereden bilecektir" mısralarını hatırlatan Kala, gelinen noktada şairin tüm mazlum coğrafyalarda bayraklaştığını vurgulayarak, "Mehmet Âkif bugün baba ocağı İpek'ten ana ocağı Buhara'ya, Balkanlardan Türkistan'a kadar tüm mazlum milletlerin coğrafyasında hatırlanıyor, biliniyor. Önemli eseri Safahat hâlâ okunmaya, ruhumuza hitap etmeye devam ediyor." diye konuştu.

Kala, eserin Özbek Türkçesinden sonra Kırgız Türkçesine kazandırılma sürecinin 2021 yılındaki İstiklal Marşı Yılı etkinliklerine dayandığını ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü: "Sovyet döneminde Türkistan coğrafyasını bölmek amacıyla alfabe değişiklikleri yapılmış ve kardeş halklar birbirinden uzaklaştırılmaya çalışılmıştır. İşte Safahat, bu tarihsel ayrılıklara ve hastalıklara şifa olacak, Türk-İslam dünyasının yeniden bir arada, sömürgeciliğe ve emperyalizme karşı dik durmasını sağlayacak ortak bir zemindir. Bu büyük Turan fikrine hizmet eden mütercimlerimize ve fikrin banisi Mustafa Orçan hocamıza şükranlarımı sunuyorum."

Orçan: "Âkif Görseydi ‘Türkistan Kürsüsünden’ Şiirini Yazardı"

D. Mehmet Doğan Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Orçan ise projenin 2017 yılında Kırgızistan’a göreve giderken TYB Kurucu Genel Başkanı merhum D. Mehmet Doğan ile yaptığı istişarelerle başladığını aktardı. 2021 yılında Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi’nde düzenlenen uluslararası zirvede Altınbek İsmailov’un "Çanakkale Şehitlerine" şiirini Kırgızca okuduğunda salondaki Kırgız vatandaşların gözyaşlarını tutamadığını hatırlatan Orçan, şunları söyledi: "Âkif, Süleymaniye Kürsüsünden şiirinde annesinin memleketi Buhara'yı, Türkistan'ı anlatırken büyük bir hüzün içindeydi; buraların viran olduğunu söylüyordu. Hamdolsun, bağımsızlık sonrası Türkistan yeniden fabrika ayarlarına döndü. Mehmet Âkif bugünkü o genç, dinamik ve inançlı Kırgızistan tablosunu görseydi, herhalde hüzünle değil, büyük bir coşkuyla ‘Türkistan Kürsüsünden’ diye yepyeni bir şaheser yazardı."

İsmailov: "Tanrı Dağları’na Bakarak Âkif’in Nabzını Yakaladım"

Kürsüye davet edilen Kırgız şair Altınbek İsmailov konuşmasında tercüme sürecinde yaşadığı derin manevi atmosferi salondakilerle paylaştı. İlk başlarda Âkif’in devasa kalemini Kırgızcaya aktarırken "kartalı serçeye dönüştürme" endişesiyle tereddüt ettiğini itiraf eden İsmailov, o dönüm noktasını şu sözlerle özetledi: "Hocalarım bana en zorundan, yani Çanakkale Şehitleri’nden başlamamı söylediler. Eve gittim; belgeseller izledim, şerhleri okudum. Bir gün balkonda Tanrı Dağları’na bakarak otururken içime bir ilham geldi: ‘Mehmet Âkif Ersoy bir Kırgız şairi olsaydı, Çanakkale’yi Kırgız Türkçesiyle nasıl yazardı?’ diye düşündüm ve o an Âkif’in kalbinin nabzını yakaladım."

10 gün boyunca eve kapanarak, savaş sahnelerini derinden hissedip ağlayarak Çanakkale şiirini bitirdiğini söyleyen İsmailov, ardından Prof. Dr. Ozan Yılmaz ve Osman Arıcan gibi isimlerden oluşan güçlü bir uzman kadroyla 1,5 yıl boyunca gece gündüz çalışarak Safahat’ın seçki şiirlerini (40 şiir) iki kapak arasında bir araya getirdiklerini belirtti.

İsmailov, konuşmasının ardından Safahat’tan şiirleri hem Türkçe hem de Kırgızca seslendirerek salonda duygu dolu anlar yaşattı.