• İstanbul 13 °C
  • Ankara 15 °C

Teoman Duralı: Galileo-Newton bilim anlayışından yeni birine

Teoman Duralı: Galileo-Newton bilim anlayışından yeni birine

Bilimin en temel dayanağı, ilk kalkış zemini olarak kabul edilegelmiş mekânda bulunan, kütlesi olan, ölçülüp biçilebilen madde kavrayışı (Fr-İng conception) yirminci yüzyılın başından beri sallanmağa başlamış, 1920lerden itibâren de hızla ilerileyen yeni fizik çerçevesinde iyice sarsıntıya uğramıştır. Doğa, giderek evren, ilkin Heraklitos'ta, ondan 2400 yıl sonraysa yeniden gündeme gelen cisme işâret etmeyen bir kavramla açıklanmağa başlamıştır: Takat/energi. "... Ancak Dekart felsefesinde" diyor Werner Karl Heisenberg "öncelikle maddenin zıddı olarak maneviyât (Alm Geist) ele alınmağa başladığını görüyoruz. Dünyanın birbirini tamamlayan iki vechesinin bulunduğu kabul edilmiştir: Madde ile manâ, yahut Descartes'ın ıstılahlarıyla söylersek, res extensa ile res cogitans. Doğa biliminin, özellikle de mekaniğin yönteme ilişkin yeni ilkeleri, cisimli vakıaların, manevî güçlere geri götürülmesini imkândışı bıraktığından, madde artık, insanın maneviyâtından yahut herhangi başka doğaüstü güçlerden bağımsız, başlıbaşına bir gerçeklik olarak görülebilirdi. Gerçekliğin bu dönemde benimsenen temel birimi, baştan biçimlenmiş bir şey olan, maddedir. Biçimlenme süreci, mekanik nedenler zincirindeki etkileşmelerce belirlenir. Bu madde anlayışının, Aristo felsefesinin bitki ruhuyla ilgisi ilişkisi kesilmiştir. Bundan dolayı da burada madde ile biçim ikiliği söz konusu değil artık. Günümüzdeki madde anlayışını tayin eden de işte yukarıda izâh edilendir.

Devamı: https://www.fikriyat.com/yazarlar/teoman-durali/2021/04/06/galileo-newton-bilim-anlayisindan-yeni-birine

Bu haber toplam 34 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim