Yasin Aktay: Sultan Ali Dinar kime sesleniyor?

Darfur Sultanı Ali Dinar’ın şehadetinin 106. yılı münasebetiyle İstanbul’da düzenlenen anma toplantısı bu açıdan bir ilki oluşturuyordu.

Türkiye ve Sudan arasında söz açıldığında derin kardeşlik ve muhabbetten söz açmak işin rutini gibi, ama bu rutinin ardında nasıl köklü ve son derece sahih sebeplerin olduğunu anlamak için Sultan Ali Dinar’ı tanımak, anlamak gerekiyor. 106 sene önce İngilizlere karşı Osmanlı’nın safında savaşırken şehid düşen Sultan Ali Dinar için ilk defa böyle bir anma toplantısı düzenleniyor, oysa bizim gerçek tarihi, coğrafi derinliğimiz ve kimliğimiz açısından bu affedilmez bir ihmal sayılmalı. Yine de geç olması hiç olmamasından iyi.

Affedilmez bir ihmal, hem Türkiye-Sudan arasındaki ilişkilerin derinliğini ve sahihliğini unutturması açısından hem de cahilce ve nefretle ifade edilen “Araplar bizi arkadan vurdu, ihanet etti” sözünün safsata niteliğini gösterebilecek çok sayıda örneğin en iyilerinden biri olması açısından.

Çanakkale’de, Sarıkamış’ta, birçok başka şehitlikte Türk kardeşleriyle birlikte yatan binlerce Arap, Hint, Kürt, Arnavut yeterli bir cevap oluşturmuyorsa buna Şeyh Ahmet Senusi gibi Ali Dinar kör gözleri açacak mükemmel bir örnektir. Ama tabii bir safsataya cevaptan bahsediyoruz. Safsatanın cevabı mı olur diye sormak lazım. O safsataya inanmayı, kinle, nefretle tercih edenlerin layık oldukları cevap başka bir türlü olmalı.

Ali Dinar 19. Yüzyıl’ın son yıllarında Darfur Sultanlığı’na geldiğinde Afrika’da İngiliz ve Fransızların emperyalist işgalci çalışmaları tek bir bağımsız güç bırakmamacasına yayılmış bulunuyordu. Ali Dinar Darfur’u bu emperyalist işgalden Osmanlı’ya bağlı bir İslam vatanı olarak korumaya çalışmış, bu topraklarda Osmanlı bayrağını dalgalandırmaya çalışmış bir sultandı. Bu uğurda özellikle etrafını her taraftan kuşatmış olan İngilizlere karşı sergilediği usta siyasi manevralarla yönettiği alanda İngilizlerin birçok talebini geri çevirmiş ve onlara karşı gerçek bir bağımsızlık mücadelesi yürütmüştür.

Osmanlı’ya karşı Fransız ve İngilizlerin kuşatma hareketi aslında 1. Dünya Savaşı’nın çok öncesinden Afrika üzerinden, Yemen ve Hicaz bölgesinden başlamış bulunuyordu. Afrika’da yürüttükleri faaliyetler içinde Osmanlı İslam Birliği ve Hilafet merkezli bir anlayışla çok ciddi ve sağlam müttefikler buluyordu kendine. Bunlar arasında Libya’daki Senusi hareketi ve Darfur’da Ali Dinar yönetimindeki sultanlık, kendi aralarındaki ihtilaflara rağmen ikisi birden Osmanlı’ya son dakikaya kadar bağlı kaldılar ve hatta bu bağlılık belki de İngilizlere karşı savaşlarının ve yenilgilerinin sebebi oldu da bundan hiç sitem bile etmediler, yenilgilerini ve şehadetlerini bile büyük bir şeref payesi olarak üstlendiler.

Devamı: https://www.yenisafak.com/yazarlar/yasin-aktay/sultan-ali-dinar-kime-sesleniyor-2064527