TULEYTULA, ENDÜLÜS
Endülüs medeniyeti, Avrupa’ya medeniyeti öğreten şehir. Avrupa’nın barbar istilalarıyla kasıp kavrulduğu, cehenneme çevrildiği, karanlıklar denizinde yüzdüğü bir zaman diliminde Şam'dan ve Mağrip'ten Endülüs’e hicret eden, Ukbe bin Nafi ve Berberî köle Tarık bin Ziyad, burada sekiz asır Avrupa’da kandil gibi yanan benzersiz, leziz bir medeniyetin tohumlarını ekiyorlar.
ENDÜLÜS YOLCULUĞUMUZUN SERENCAMI
710 yılında henüz İslâm'ın ilk asrında Endülüs Emevî Devleti'ni kuruyorlar. 756 yılına kadar Endülüs Şam’dan atanan valilerle yönetiliyor. Daha sonra bağımsız bir devlet oluyor.
III. Abdurrahman döneminde Endülüs Emevî Devleti altın çağını yaşıyor: Şii Fatımî Devleti Kuzey Afrika'da Abbasî hilâfetine karşı hilafet ilan edince ve Endülüs'ü karıştıran, cehenneme çeviren İbn Hafsun denen aşağılık bir âsî, bir taraftan Endülüs’teki Hristiyanlarla işbirliği yaparak, diğer taraftan da 910 yılında Şiî Fatımî halifeliğini tanıyınca, III. Abdurrahman gelen tehlikeyi bertaraf etmek ve ortaya çıkan fitne fesadı yok etmek için Endülüs’te halifeliğini ilan ediyor. Tabiî ulema tarafından yapılan yoğun müzakerelerden sonra. Çünkü tek halife olması esas’tır. Birden fazla halifenin olması hilafetin mantığına terstir.
Endülüs Emevî Hilâfeti 3 asır yaşıyor, muazzam bir medeniyet tecrübesi ortaya koyuyor... Avrupa'daki rönesansların hepsini de besliyor ama 1236 yılında, çok erken bir tarihte yıkılıyor ve tarihten çekiliyor.
Endülüs Emevî Hilâfeti’nin yıkılmasından sonra Endülüs 1492'de yıkılan Gırnata Sultanlığı 2,5 asır kadar dar bir alanda nefis bir medeniyet tecrübesi ortaya koyuyor ama Haçlıların dört bir koldan saldırıları sonrasında yıkılmaktan, tarihten çekilmekten kurtulamıyor.
İspanyadaki Müslümanların trajik tarihi ondan sonra başlıyor. Kan, gözyaşı, katliamlar, Engizisyonlar alıp başını gidiyor.
Yazının devamı için:https://www.yenisafak.com/yazarlar/yusuf-kaplan/endulus-bir-medeniyetin-sessiz-cigligi-kendinize-gelin-cagrisi-4790771
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.