• İstanbul 14 °C
  • Ankara 10 °C

​Mimari

Elif SÖNMEZIŞIK

-Ruzname; Kelime Günlüğü’nden-

Mimari daima bir himaye peşinde. Yapılar adandıkları vazifeye göre şekil alıyor. O vazifenin ifasının mekânı oluyor. Hem vazifeyi himaye ediyor hem de onun sahiplerini yani insanı. Diğer taraftan her birinin kendine has adabı muaşeret çerçevesi var.

Mimarinin temeli her şeyden evvel evdir. Kâbe dahi mukaddes bir ev olarak inşa edilmiştir. Nitekim diğer adı Beytullah’tır. “İbrahim ve İsmail’e ‘Tavaf edenler, ibadete kapananlar, rükû ve secde edenler için Beyt’imi (evimi) temizleyin’ diye emretmiştik” (Bakara, 125) ayeti de bunu vurgular.

Yalnız Kâbe değil, İslam’a adanmış bütün mabedler Allah’ın evidir aslında. “Yeryüzünde Allah'ın evleri, mescidlerdir. Oraya gelene Allahü teâlâ ikramda bulunur” (Taberani) hadisiyle bu durum en güzel şekilde izah edilmiştir.

Çocukluğumda en çok da teravih için gittiğimiz camilerde nasıl davranacağımızı belirleyen temel ilke de buydu zaten. Daha avludan adım atar atmaz söylenen “Allah’ın evindesin” sözü, bütün sınırları belirlemeye yetiyordu. Mihraba arkamızı dönemeyeceğimizi, sesli konuşup gülemeyeceğimizi, aşırlık yapamayacağımızı, yerli yersiz yiyip içemeyeceğimizi, etrafımızdakileri maddi ve manevi bakımdan incitmememiz gerektiğini, hiçbir şekilde ne içini ne dışını kirletmeyeceğimizi anlıyorduk bu sözle. O evler, insanları hizaya getiren, sorumluluklarının farkına vardıran yerlerdi.

Allah’ın evine hürmet, öncelikli meselelerdendir. En azından bizde böyledir. Nitekim Osmanlı’nın hürmetli mimarisi camileri merkeze alan mahalleler kurmakla şehrin can damarlarını külliyeler olarak belirlemiştir.

Camiye yani Allah’ın evine göre konumlanmış gündelik hayatın içindeki insan, daima onu hatırlatan işaretlerle ve mekânlarla çevrilmiş bir hayat yaşıyor, adabını, sokak ve ev hyatını buna göre şekillendiriyordu.

Devamı: https://www.yenisoz.com.tr/yazarlar/mimari-7427/

Bu yazı toplam 65 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim