Akif Emre'den: Aydınların gündemi var mı?

Üstelik anlamlı bir cümle kurmasını beklediklerimiz bir gündeme bile sahip değiller... Geniş anlamda aydını; sanattan edebiyata, düşünceden akademiye entelektüel çaba içinde olan birikimdir kastettiğimiz. Aydın kesimin siyasetin düzeyi, tartışma konuları ne olursa olsun bundan bağımsız bir düşünce iklimi, fikir gündemi olmalıdır. Siyasete toplumsal olaylara yabancılaşmış, ilgisiz bir bağımsızlık değil kastettiğimiz. Hayatın içinde hayata müdahil olacak, gerçek gündeme dair fikir üretebilecek bir üretkenlikten, eylemlilikten söz ediyoruz.

Düşünceden sanata entelektüel hayatımızda verimsizliğin, can alıcı meselelerden kaçan bir kısırlığın yaşandığını tekrar etmeye gerek yok. Bu duruma en büyük sebep; bağımsız olması beklenen, ufuk açıcı, yarınlara işaret etmesi beklenen imali fikir sahiplerinin “memurlaşma”sıdır. Burada memurlaşmaktan kasıt, yaptığı ilk cağrışıma binaen sadece doğrudan büroktatik mekanizmanın emrine girenler değil, yer aldığı yapıların (sivil, resmi, ticari) güdümünden çıkamama halidir.  Hele devlet bürokrasisinde ömrünü çürüten, siyasal parti, örgüt, cemaat güdümünden çıkamayanların aydın olma iddialarını sürdürebilmeleri imkansız. Nitekim serbest düşünme zamanlarında velüt olabilen pek cok kalemin bürokratik mekanizmalarında çoraklaştığı, fikir sancısından ziyade kısır kavgaların birer taraftarına dönüşmeleri sık rastlanır bir durumdur. Dar grup yapısı içine hapsolup, toplumsal ve siyasal projeleri önceleyen bir tür proje mühendisliğine dönüşen fikir adamlarının düşünsel verimliliklerinden neler kaybettiklerini sıralamaya gerek yok.

Burada sorun aydın denilen zümrenin her tür siyasal toplumsal ilişkilerden kopuk, hayatı adeta fanus içinde sürdürmesi talebi değil. Hayat devam ederken gündelik olanın teslim alamayacağı bir entelektüel yogunlaşmanın, çabanın diri tutulmasıdır. Kaldı ki bu konu sadece yogunlaşmakla halledilecek bir mesele olmanın ötesinde zamanla ahlak problemi halini alması kaçınılmazdır. İçinde bulunulan yapıların/ortamın her birey gibi aydını da teslim alması belli şartlarda ürün vermeye icbar edilmesi olayıdır.

Düşünce üretiminin medya mecralarına terkedilmesi daha doğrusu gazete köşelerinde olduğu gibi düşünce ürünü görüntüsü veren yazılara rastlanması bu dönemin en önemli açmazlarından biri. Oysa derin düşünceyi, uzun soluklu entelektüel ürünleri, doğası gereği taşıyamayacak kadar cılızdır omuzları gazetenin. Entelektüel arka planı olan günlük yazılar, yorumlar olabilir ama bu kastettiğimiz anlamda imalı fikrin yerini tutamaz. Bu alışkanlığın yaygınlaşması bilakis düşüncenin önünün kesen bir sürece dönüşebilir.

Asıl sorun günübirlik kaygıların, politik gündemin çelişkilerine göre tavır almayan uzun soluklu sahici soru ve sorunlara kafa yoran, fikir geliştiren, sorgulayan bir entelektüel ortamın ortadan kalkmış olmasıdır.

Devamı için: http://www.yenisafak.com.tr/yazarlar/akifemre/aydinlarin-gundemi-var-mi-2008405