Akif Emre'den: Bir siyasal metafor olarak Lozan

Devlet, siyaset, dünya sistemi gibi yapıları daha çok sembolik olaylarda, ifadelerde, seramonilerde idrak ederiz. Daha doğrusu bu semboller üzerinden bizim nasıl algılamamız istendiği mesajı verilir. Bayrak, marş nasıl ulus-devletin gündelik hayatımıza yansıyan somut göstergeleri ise, tarihi bir toplantıdan yansıyan tek bir fotoğraf karesi de varılan anlaşmalardan daha çok belleğimizde yer edebilir.

İkinci Dünya Savaşı’nı bitiren ve soğuk savaşa kapı aralayan toplantılarda ne tür pazarlıkların yapıldığı, kampların nasıl ortaya çıktığı gibi konular hayatımızı doğrudan ilgilendirecek olsa bunları başka şekilde hatırlardık. Bu anlaşmaların, pazarlıkların ayrıntıları, belgeleri uluslararası ilişkiler uzmanlarının konusu olabilir. Ancak herkes bu süreci 1945 yılında Yalta’da Franklin D. Roosevelt ve Josef Stalin’in poz verdiği galiplerin fotoğraflarıyla hatırlar.
Benzer bir sahne de soğuk savaşı sona erdirecek buluşmada yeniden sahnelenir. Bu kez 1989’da Malta’da George H.W. Bush ile Sovyet lideri Mihail Gorbaçov bir araya gelecektir. Üstelik Yalta yerine Malta’nın özellikle seçildiği ve Yalta’ya gönderme yapılmasının özellikle istendiği haberin veriliş biçiminde dikkat çekiyordu.

Yalta ile başlayıp Malta’da sonlandırılan süreç, coğrafya üzerinden dönemin anlayışını, tarihsel hafızayı canlı tutmaya yönelik bir mühendislik işiydi.
Önceki gün İran kendi Lozan’ını tecrübe etti...

Lozan bizim hafızamızda öyle kolayca geçiştirilecek bir mekan ismi değil. Lozan’da Osmanlı sonrası yeni ulus-devletin dünya sistemince kabul edilmesi,  başka bir ifadeyle sistem içine dahil olması gerçekleşti.  Lozan bir bakıma bağımsızlık anlamına gelirken diğer taraftan Batı’ya icbar edilişin resmen tescil edildiği anlaşmanın adıdır. Başka bir ifadeyle Osmanlı’yı tasfiye edenlerin sisteme kabul ediliş şartlarının dayatıldığı, bunun karşılığında bağımsızlığın alındığı anlaşma. Yani, son büyük devleti parçalayan dünya sisteminin patronlarıyla masaya oturduğumuz yer...

Peki, İran için Lozan’ın anlamı nedir? 

Devamı için: http://www.yenisafak.com.tr/yazarlar/akifemre/bir-siyasal-metafor-olarak-lozan-2009924