Beril Dedeoğlu'ndan: Dersimiz şiddet

Her gün birilerini yakan, doğrayan, bıçaklayan insanların haberleriyle sarsılıyoruz. Dolmuşlardan sokaklara, evlerden Meclis’e kadar her yerde insanlar birbirinin kanını döküyor. Giderek daha öfkeli, saldırgan ve tahammülsüz mü olduk, yoksa uzun zamandır böyleydik de daha fazla mı duyar olduk orası açık değil. Açık olan ise bu denli müdanasızca suç işlenebiliyorsa, Türkiye’de adli, hukuki ve toplumsal caydırıcılığın zayıf olduğu. Diğer bir ifadeyle, işlediği suçlar nedeniyle fazla ceza almayacağını düşünenler, toplumsal anlamda da baskıya uğrayacağını, dışlanacağını, ötekileştirileceğini düşünmüyor.

Hal böyle olunca, hunharca cinayet işleyenleri asabilsek mesele hallolacak sanılıyor, idam cezasının geri getirilmesi konu edilebiliyor. Böylece eli bıçaklı minibüs sürücüsü ya da bir esnaf nedeniyle Avrupa Konseyi Örgütü’nden çıkarılma riski bile unutuluyor. Keskin sirke küpüne zarar verir lafı akıllara gelmiyor.

Çözümleri cezada aramak, meselenin sadece bir yönüne çare olabilir. Ancak çözümleri toplumda aramanın daha kalıcı sonuçları olacağı söylenebilir. Küçükken sadece cezayla ve korkutularak büyütülenlerin büyüyünce daha hoşgörülü olduklarını gösteren örnek var mıdır, emin olmak zor. Ancak örnek davranışları ödüllendirilen insanların daha az şiddet yanlısı oldukları biliniyor.

Şiddete karşı şiddet

Ne yazık ki insanlardaki şiddet eğiliminin açığa çıkışına ilişkin örnekler ülkelerle sınırlı değil. Dünyanın her yerinde insanlar, örgütler ve hatta devletler başka insanları, kadın ve çocukları öldürüyor, yakıyor ve katlediyor. Birbiriyle savaşan toplumsal kitleler ile birbirine silah doğrultmuş devletlerin sayısı artıyor.

Kimileri elinde palalarla saldırıyor, kimileri uçaklardan atılan bombalarla. Kimine yaptırım uygulanıyor, kimine uygulanmıyor. Uygulanan yaptırımlar ise öldüreni öldürmek olarak sonuçlanıyor. Saddam, Kaddafi, Bin Ladin’i ya da Hamas’ın, Boko Haram’ın ve ID’nin bilmem kaçıncı liderini öldürünce hak yerini bulmuş, cezası kesilmiş gibi davranılıyor.

Oysa öldüreni öldürünce de çatışmalar durmuyor, ekonomik ya da diplomatik yaptırım uygulayınca da. Sadece bir “güçlü”, kendisinden daha “güçlü” olan tarafından bertaraf ediliyor; sonra ondan da daha “güçlüsü” gelip hepsini alaşağı ediyor. Sonuçta, uluslararası hukuktan, uluslararası teamüllerden, uluslararası örgütlerden, ikili ve çok taraflı anlaşmalardan bahsedilemez bir durum ortaya çıkıyor. Zira herkes kendi çıkarına uygun kendi adaletini arar hale geliyor.

Devamı için: http://haber.star.com.tr/yazar/dersimiz-siddet/yazi-1002124