"Mesnevî Okumaları" Ankaralı Rusûhî İsmail Efendi paneliyle başladı

Yeni sezonun açılış oturumunda, Mesnevî şerh geleneğinin abidelerinden Ankaralı Rusûhî İsmail Efendi ve eserleri kapsamlı bir panelle ele alındı.

19 Ekim 2026 Pazartesi günü saat 17.30’da TYB Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen açılış oturumuna akademisyenler, yazarlar ve çok sayıda dinleyici katıldı. Programın açılış konuşmasını TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala yaparken, oturum koordinatörlüğünü Prof. Dr. Adnan Karaismailoğlu üstlendi.

Prof. Dr. Kala: "Rusûhî Efendi, Klasik Metinleri Çağın Meydan Okumalarına Karşı Yeniden Okumanın İmkanını Sunuyor"

Açılışta konuşan TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, 27 yıllık bu ilim yolculuğunu istikrarla sürdüren Prof. Dr. Adnan Karaismailoğlu’na ve katılım sağlayan üstatlara teşekkür ederek sözlerine başladı.

Rusûhî İsmail Efendi’nin Türk düşünce ve tasavvuf tarihindeki müstesna yerine dikkat çeken Prof. Dr. Kala, şunları söyledi: Ankaralı İsmail Rusûhî Efendi; Bayramiyye, Halvetiyye ve Mevleviyye geleneklerini şahsında buluşturan, İbn-i Arabî’nin Ekberî ekolü ve Sühreverdî’nin nur metafiziğiyle hemhal olmuş çok yönlü bir büyüğümüzdür. Ankara’dan başlayıp Kahire, Konya ve İstanbul’a uzanan ilim yolculuğuyla büyük medeniyet coğrafyamızın birikimini eserlerine yansıtmıştır.

Rusûhî Efendi, ilim dili olarak Türkçenin hem sarayda hem medresede hem de tekkede Mesnevî gibi abidevi bir eseri anlatmada nasıl yetkinlikle kullanılabileceğini göstermiştir. Şerh yapmak, sadece bir metni aktarmak değildir; sahip olunan birikimi konuşturarak klasik metinleri çağın meydan okumaları karşısında yeniden okuma imkanını sunmaktır. Merhum D. Mehmet Doğan Hocamızın da Ankaralı şahsiyetlere gösterdiği özel ihtimamı hatırlayarak, bu bereketli halkanın nice 27 yıllara ulaşmasını temenni ediyorum.”

Prof. Dr. Akkuş: "Rusûhî Efendi Üç Dilde Eser Vermiş Mütebahhir Bir Şahsiyettir"

Açılış konuşmasının ardından düzenlenen panelde söz alan Prof. Dr. Mehmet Akkuş, "Rusûhî Efendi’nin Hayatı ve Eserleri" başlıklı sunumunda, Ankaralı Rusûhî İsmail Efendi’nin biyografisi ve ilmî derinliği hakkında önemli detaylar paylaştı.

Ankara'da yetişip ilk eğitimini burada alan Rusûhî Efendi’nin göz rahatsızlığı ve ticari arayışların ardından Konya’da Bostan Çelebi’nin yanında Mevlevîliğe intisap ettiğini belirten Prof. Dr. Akkuş, Galata Mevlevîhanesi’nde tamamlanan bu bereketli ömrü şu sözlerle özetledi:

"Rusûhî Efendi, sohbeti halvete tercih eden; halka hizmeti ve irşadı öncelikleyen bir yaklaşım sergilemiştir. Yaşadığı dönemde şeriatın zahir hükümlerini göz ardı eden aşırı yaklaşımlarla, tasavvuf ve semaı bütünüyle reddeden Kadızâdeliler gibi katı anlayışlar karşısında daima vasat (orta) yolu tutmuştur.

Mecmuatü’l-Letâif ve Matmuratü’l-Maârif adını verdiği 6 ciltlik abidematik Mesnevî Şerhi, alanında en çok rağbet gören eserlerin başında gelir. Türkçe, Arapça ve Farsça olmak üzere her üç dilde de eserler veren Rusûhî Efendi; yalnız Türk edebiyatının değil, Arap edebiyatının klasik metinleri ve İbn-i Arabî, Sühreverdî gibi mutasavvıfların eserleri üzerine yaptığı şerhlerle de ilimde derinleşmiş (rasih) çok yönlü bir değerimizdir."

Panel kapsamında uzman akademisyenler Rusûhî Efendi’nin mirasını farklı boyutlarıyla değerlendirdi Prof. Dr. Zülfikar Güngör yaptığı konuşmada  "Rusûhî Efendi’nin Mesnevî Şerhinde Uyguladığı Metot" konusunu ele alarak, müellifin metne bağlılık ilkelerini ve kavramları ele alıştaki özgün hermeneotik yaklaşımını dinleyicilere aktardı.

Prof. Dr. Adnan Karaismailoğlu yaptığı konuşmada  "Rusûhî Efendi’nin Mesnevî Şerhinden Örnekler" başlıklı konuşmasında, metinden seçtiği beyitler ve şerh örnekleri üzerinden eserin dil ve mana derinliğini gözler önüne serdi.