Mesut Bilginer: Salkım Söğüt Dergisi’nde Dosya Konusu: "Edebiyatta Arayış"
Kahramanmaraş Edebiyat ve Sanat Derneği (MESDER) tarafından iki ayda bir yayınlanan Salkım Söğüt Edebiyat Dergisi’nin 35. Sayısının dosya konusu "Edebiyatta Arayış" olarak belirlenmişti. Genel Yayın Yönetmenliğini Ali Avgın'ın üstlendiği dergide akademisyen, yazar ve şairlerden oluşan kıymetli kalemler; derinlikli inceleme, makale, söyleşi ve özgün edebî eserleriyle dosya konusunu zenginleştirerek edebiyat hazinemize ve irfanımıza nadide bir kaynak kazandırdılar. Derginin takdim yazısını kaleme alan MESDER Yönetim Kurulu Başkanı Ali Avgın, bu kez insanlığın ve edebiyatın kadim eylemlerinden biri olan arayış kavramına odaklandıklarını belirtti. Avgın, aramanın henüz bulamamış olmanın eksikliği değil, hakikatin peşine düşmüş olmanın erdemi ve ruhun diri kalma çabası olduğunu ifade etti.
Necip Tosun: "Türk Edebiyatı Bir Arayış Edebiyatıdır"
Yeni sayının dosya bölümünde, Türk öykücülüğünün ve edebiyat eleştirisinin önemli isimlerinden Necip Tosun ile gerçekleştirilen özel bir söyleşi yer alıyor. Ali Avgın'ın sorularını cevaplayan Tosun, geleneksel ve modern edebiyatta yol, yolculuk ve arayış metaforlarını Doğu ve Batı klasikleri üzerinden değerlendirmiş. Tosun, Türk edebiyatının son yüz elli yıllık serüvenini Batılılaşma, kimlik ve toplumsal dönüşüm ekseninde "arayış edebiyatı" olarak nitelendiriyor.
Dosya Konusunda Akademik ve Edebî İncelemeler
Derginin dosya bölümünde "Edebiyatta Arayış" kavramı farklı disiplin ve bakış açılarıyla ele alındı. Prof. Dr. Kemal Timur, "Tanzimat'tan Günümüze Türk Edebiyatında Edebî Arayışlar" başlıklı makalesinde, Türk edebiyatının modernleşme sürecindeki estetik ve fikrî kırılmalarını 15 başlık altında inceledi. Eğitimci-Yazar Ramazan Avcı ise "Edebiyat Neyi ve Niçin Arar?" başlıklı yazısında edebiyatın hakikat, anlam, dil, güzel ve ölümsüzlük arayışını Yunus Emre, Necip Fazıl Kısakürek, Bahaettin Karakoç ve Ahmet Hamdi Tanpınar gibi isimlerden örneklerle inceledi. Dosyaya ayrıca Dilek Eker Özyurt "Edebiyatta Arayış İzleği", Ahmet Yüzeroğlu "Edebiyatta Başkalaşım”, Mehmet Gözükara "Edebiyatta Arayış", İlker Gülbahar "Aramak", İbrahim Şaşma "Maraş'ın Edebiyat İklimi" ve Lütfi Bilir "Edebiyatta Arayış ve Etkileşim" yazılarıyla katkı sundu.
Yalsızuçanlar’ın Hatıraları ve Dil Sermayesi
Dosya yazılarının yanı sıra edebiyat sosyolojisi, hatırat ve dil bilinci üzerine kaleme alınan metinler de 35. sayıda geniş yer buldu. Yazar Sadık Yalsızuçanlar, "Kahramanmaraşlı Kalem Dostlarıyla Hatıralarım" başlıklı yazısında Necip Fazıl Kısakürek, Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Erdem Bayazıt, Akif İnan, Sezai Karakoç, Nuri Pakdil, Abdurrahim Karakoç ve Âşık Mahzunî Şerîf gibi edebiyat ve sanat dünyasının öncü isimleriyle yaşadığı anıları paylaştı.
Mustafa Alyaz ise "Dil Sermayesi: Kelimeler" başlıklı denemesinde, dilin ulusal kimlik ve kültürel sermaye açısından taşıdığı stratejik önemi vurguladı. Alyaz yazısında, UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş'ın yerel köklerinden beslenerek evrensele ulaşma potansiyeline ve Ali Avgın'ın "Germanicia Güzeli" adlı eserinin İngilizceye çevrilmesi gibi nitelikli tercüme faaliyetlerinin kültür köprüsü kurmadaki rolüne dikkat çekti.
"Hız Çağında Sabırsızlık ve Küçülen Romanlar"
Mesut Bilginer, "Hız Çağında Sabırsızlık ve Küçülen Romanlar" başlıklı incelemesinde, Dostoyevski, Tolstoy, Dickens, Balzac, Mann başta olmak üzere Batılı yazarların klasikleri ile ülkemizdeki A. Hamdi Tanpınar, Peyami Safa, Tarık Buğra, Orhan Pamuk gibi yazarların romanların sayfa sayılarını inceleyerek şu tespitlerde bulunuyor. “Artık 800-900 sayfalık romanlar yazılmıyor; son 10 yılın ödüllü romanlarının ortalama sayfa sayısı 180- 320 sayfa bandına sıkışmıştır. Bu durum, tam da belirttiğimiz gibi modern yayıncılık dünyasının ve hız çağında yaşayan "aceleci okurun" dikkat süresine göre şekillenen bir edebi dönüşümdür. Yayıncılar ve okurlar artık 30 sayfalık mekân tasvirleri yerine, kısa cümlelerle yazılmış romanlar istiyor. Belki de değişime bakış açımızı değiştirmeliyiz. Artık en az kelimeyle en vurucu darbeyi vurabilen, sayfalarca sürecek bir hüznü tek bir paragrafa sığdıran ve upuzun akşam yemekleri yerine rafine anları tasvir eden romancılar çağın yeni anlatıcıları olacaktır. Çünkü artık karşımızda dört başı mamur sofralar yerine ayaküstü yeme alışkanlığı kazanmış, sabırsız bir nesil var ve bu neslin ruhuna hitap eden minimalist bir anlatım dili doğmaktadır.”
Zengin Şiir ve Öykü Seçkisi
Salkım Söğüt'ün 35. sayısında öykü, deneme ve şiir vadisinde Türkiye'den ve Türk dünyasından pek çok ismin eserlerine yer verildi. Dergide Vedat Ali Kızıltepe'nin "Zeytin", Gülçin Yağmur Akbulut'un "Dijital Hatır", Maşide Aydoğan Dinçer'in "Ahşap Merdiven" ve Ertuğrul Kaya'nın "Orkestra" adlı anlatı ve öyküleri okurla buluştu. Şiir bölümünde ise Rânâ İslâm Değirmenci, Mehmet Akif Kireçci, Nurcihan Kızmaz, Haşim Kalender, Ali Büyükçapar, Mehmet Osmanoğlu, Hanifi Yılmaz, Mustafa Işık, Ayşe Dağlıoğlu, Tezay Tezcan Akkurt, Tuğba Tezcan Akkurt, Meryem Yardımcı Küçük, Həmidə Eyvəzi Qəzəl, Ömer Kaya, Özlem Polat, Şaban Sözbilici, Halil İbrahim Ünlü, Rəsmiyyə Sabir, Bedran Yoldaş, Âlimî - Halûk Tanrıverdi (Âşık Namazoğlu ile şiir sohbeti), Rabia Durmuş, Emin Gönen, Ali Havan, Fuad Biləsuvarlı, İhsan Nazik ve Ecir Demirkıran'ın şiirleri yayımlandı.
Derginin 36. sayısının dosya konusu ise "Toplumların Yumuşak Gücü Edebiyat" olarak açıklandı. Derginin yolu açık, okuru bol olsun, inşallah.
