Okyanus Okuryazarlığı için Gençlik Elçileri Ankara’da: Uluslararası Program Başladı

Türkiye Yazarlar Birliği (TYB), Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) ve Balkan Çalışmaları Vakfı iş birliğiyle, Erasmus+ KA153 programı kapsamında yürütülen “Okyanus Okuryazarlığı Alanında Gençlik Çalışanlarının Kapasitesinin Artırılması Projesi”nin ilk programı olan “Okyanus Elçileri Buluşması”, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) ev sahipliğinde düzenlenen açılış programıyla başladı.

3-7 Kasım 2026 tarihleri arasında Ankara’da devam edecek buluşmanın açılış programında; ASBÜ Rektörü ve TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, Balkan Çalışmaları Vakfı Başkanı Dr. Sevba Abdula ve DEHUKAM Müdürü Dr. Mustafa Başkara açılış konuşmalarını yaptı.

Gençlik çalışanlarının kapasiteleri güçlendirilecek

Programın açılışında proje hakkında bilgi verildi. Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye’de deniz ve okyanus ekosistemlerinin çoğunlukla ekonomik faaliyetler çerçevesinde ele alındığına dikkat çekilerek ekosistemlerin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele açısından okyanus okuryazarlığının geliştirilmesinin önemi vurgulandı.

Proje kapsamında TYB, DEHUKAM ve Balkan Çalışmaları Vakfı bünyesinde görev yapan gençlik çalışanlarının işbaşı gözlem faaliyetleri ve yenilikçi uygulamalar aracılığıyla uluslararası tecrübe kazanmaları, bilgi ve becerilerini geliştirmeleri hedefleniyor.

Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan: “Denizi ve okyanusu yeniden yazarların ve şairlerin konusu yapmalıyız”

ASBÜ Rektörü ve TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Ankara gibi deniz kıyısı bulunmayan bir başkentte deniz hukuku, edebiyat ve okyanus okuryazarlığının aynı programda ele alınmasının önemine dikkat çekti.

Çocukluk yıllarından itibaren denizle kurduğu bağı ve kadim geleneğimizde denize gösterilen edep ve hürmeti anlatan Arıcan, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde yürütülen “Sıfır Atık” projesinin deniz kirliliğiyle mücadeledeki önemine de değindi.

Deniz kirliliği ve çevre meselesinin yalnızca ekonomik veya teknik bir konu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Arıcan, inanç, edebiyat ve kültürümüzde denizlerin önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı.

Arıcan, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Deniz kirliliği ve çevre meselesi sadece iktisadi ya da teknik bir konu değildir; inancımızda, edebiyatımızda ve kadim kültürümüzde derin karşılıkları vardır. Kur’an-ı Kerim’de denizler Yüce Allah’ın ayetleri ve rahmet kaynakları olarak aktarılır. Denizleri sadece güvenlik veya sınır hukukuyla değil; yeniden şairlerin, yazarların ve mütefekkirlerin ilham alanı haline getirmeliyiz. İki büyük edebiyatçımız Yahya Kemal’in memleketi Üsküp ile Mehmet Âkif’in şehri Ankara’yı buluşturan bu projeye ev sahipliği yapmaktan kıvanç duyuyoruz.”

Konuşmasında merhum D. Mehmet Doğan’ın Balkanlar’daki kültür kervanı mirasını da yâd eden Arıcan, üniversite bünyesinde uluslararası ve kültürel iş birliklerine devam edeceklerini belirtti.

Prof. Dr. Muhammet Enes Kala: “Su varsa hayat var; suyu korumak barışı korumaktır”

TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, konuşmasında suyun felsefi, ontolojik ve medeniyet boyutlarına dikkat çekti. Medeniyetimizin aynı zamanda bir su medeniyeti olduğunu vurgulayan Kala, suyun önemini beş temel başlık altında değerlendirdi.

Suyun varlığın ve hayatın temel kaynağı olduğunu belirten Kala, okyanusların ekosistemin devamlılığındaki rolüne işaret etti. Su kaynaklarını korumanın dünya barışı ve huzuruyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade eden Kala, tarih boyunca yaşanan göç ve çatışmalarda su kaynaklarının yetersizliğinin de etkili olduğunu hatırlattı.

Deniz ve okyanus yollarının medeniyetler arasında kültürel etkileşime imkân sağladığını belirten Kala, su kaynaklarının korunmasının gelecek nesillerin hakkını gözetmek anlamına geldiğini dile getirdi.

Hz. Peygamber’in (s.a.v.) “Sefine” (Gemi) hadis-i şerifini hatırlatan Kala, insanlığın aynı gemide bulunduğunu ve ekosistemi korumanın bir bütün olarak hayatı korumak anlamına geldiğini ifade ederek projeye katkı sunan kurumlara teşekkür etti.

Dr. Sevba Abdula: “Balkanlar su medeniyetinin merkezinde yer alıyor”

Balkan Çalışmaları Vakfı Başkanı Dr. Sevba Abdula, Üsküp’ten gelen misafirler olarak Ankara’da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Balkanlar ile okyanus kavramları arasındaki tarihî ve coğrafi bağa dikkat çeken Abdula, bölgenin denizlerle çevrili yapısının su medeniyeti açısından önemli bir geçmişe sahip olduğunu belirtti.

Abdula, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

“Balkanlar denizlerle çevrili bir yarımada olarak su medeniyetiyle ilgili çok ciddi bir geçmişe sahip. Çevre, Akdeniz, Ege ve Karadeniz coğrafyalarıyla doğrudan şekillenmektedir. Gençlerimizin makro bir perspektifle dünyayı okumaları ve farkındalık geliştirmeleri açısından bu projeyi son derece kıymetli buluyoruz.”

Konuşmasında TYB Kurucu Genel Başkanı merhum D. Mehmet Doğan’ı da rahmetle anan Abdula, Doğan’ın Balkanlar ile Türkiye Yazarlar Birliği arasındaki gönül bağını daima canlı tuttuğunu ifade etti.

Dr. Mustafa Başkara: “Hafızayı ve vefa duygusunu canlandıran bir proje”

DEHUKAM Müdürü Dr. Mustafa Başkara, konuşmasında akademik hayatına adım attığı kürsüde bulunmaktan duyduğu mutluluğu dile getirerek projenin kurumsal ve manevi yönüne dikkat çekti.

Projenin yalnızca teknik bir çalışma olmadığını belirten Başkara, geçmişin, ortak hafızanın ve TYB’nin yaşattığı vefa anlayışının bu iş birliğiyle yeniden anlam kazandığını ifade etti.

Başkara, değerlendirmesinde şu sözlere yer verdi:

“Bu çalışma, sadece teknik bir proje olmanın ötesinde geçmişimizi, hafızamızı ve TYB'nin titizlikle koruduğu vefa duygusunu yeniden hissettiren bir iş birliği oldu. Dünyanın ve ülkemizin büyük bölümü sularla çevrili. Birçok yazarımıza ilham kaynağı olan denizleri; çevre, hukuk ve edebiyat ekseninde ele almak zihinlerimizde yeni pencereler açacaktır.”

Beş gün boyunca okyanus okuryazarlığı ele alınacak

3-7 Kasım 2026 tarihleri arasında devam edecek “Okyanus Elçileri Buluşması” kapsamında uzman sunumları, işbaşı gözlem faaliyetleri, atölye çalışmaları ve tebliğ sunumları yer alıyor.

Beş gün sürecek programda okyanus ekosistemlerinin korunması, iklim değişikliği, çevre bilinci ve sürdürülebilirlik konuları farklı yönleriyle ele alınacak. Programla gençlik çalışanlarının bilgi ve tecrübelerinin artırılması, okyanus okuryazarlığının yaygınlaştırılması ve çevre konusunda uluslararası farkındalığın güçlendirilmesi amaçlanıyor.