Sakin ve Sessiz Bir Görev Adamı : İbrahim Atalay
İbrahim Halil Çelik
İbrahim Atalay’la Urfa’da henüz çiçeği burnunda bir müfettişken tanışmıştım. Urfa’ya; heyetle Halk Kütüphanesi ile Urfa Müzesini denetlemeye gelmişlerdi.
Başmüfettişleri Mardinli , Senih Vehbi Sayın bey isminde kibar , nazik ve naif bir beyefendi idi. Ben de o zaman Urfa Halk Eğitimi Başkanı idim .
Urfa’nın şirin Bahçelievler mahallesi , Şehitlik Parkının içinde Urfa Müze ile müzenin tam karşısında da köşede ise Halk Kütüphanesi vardı.
Urfa Müzesi dünyanın en eski antik eserlerine sahip bir müze idi. Müze müdürü ise Adnan Mısır idi. Adnan Mısır , tam bir Urfa beyefendisi ve iyi bir arkeolog idi. Urfa’nın “ Nevala Çore “ kazılarında kazı heyetine başkanlık etmişti.
Urfa Halk Kütüphanesi ise, müzenin tam karşısında köşede huzur bulduğumuz bir yer idi. Onbinlerce kitapla dolu bu yeni muhteşem bina içinde kendimizi fikren diri hissederdik. Kütüphane Müdürü ise, İbrahim Halil Billurcu idi.
Kütüphanede Mehmet Emin Ergin gibi bir kitap dostu , bizden büyük , muzip , nüktedan bir insan vardı ki, onunla dost olmak cihana değer idi. O, Urfa’nın canlı bir kültür ve de folklor arşivi idi. O, iyi bir sanatkar ve iyi bir marangoz idi. Urfa Halk Kütüphanesi onun sırtında dönerdi. Gelen büyük ile büyük , genç ile gençti. O , sadece bir kütüphane memuru değil; aynı zamanda kütüphanenin her şeyi idi.
Bizim de Halk Eğitimi merkez binamız da Urfa’nın en merkezi ve en güzel yerinde harika bir mekandı. Urfa’nın sıcağında bahçemiz serinlik merkezi idi. İnsanlar ruhunlarını dindirmek isteyince bu güzide mekanlara koşarlardı.
Urfa’ya denetime gelmiş misafir İbrahim Atalay ve ekibini benim arkadaşlarımla birlikte eve çiğköfteye davet ettim. Sağ olsunlar başta Senih Vehbi bey ve ekibi olmak üzere bizi kırmayıp icabet ettiler davetimize.
Misafirler ve gelen dostlarımla fakirhanemiz de saatlerce yemekten sonra sohbet etmiştik. O, sohbet tarihi bir anı olmuştu bizlere .
İbrahim Atay’la o gece başlayan dostluğumuz bugüne dek hararetini artırarak devam etti. Benim Belediye Başkanı,Milletvekilliği , yurtdışına firarım ve bugüne dek olmak üzere yarım asra yakındır devam eden bu dostluk bize Allah’tan bir armağandır. Onunla dost olmak bir ayrıcalıktır . O , sessiz ama; bir o kadar da derin bir mana eridir. Sadakatın ve fedakarlığın bir timsalidir. O, ilme ve alimlere önem veren biridir.
O, mümin, merhametli ve duru imana sahip , bir dosttur. Onunla Kültür Bakanlığında yıllarca müfettişlik yapmış ve yıllarca da Diyanet İşleri Başkanlığı yapan benim de dostum Mehmet Nuri Yılmaz en iyi eskimez birer dosttur İbrahim Atalay’la.
Benim gözümde: İbrahim Atalay bu koca dünya da ‘ namus ila elmasın’ teslim edilebileceği ender insanlardan biridir.
İbrahim Atalay tam bir fazilet ve ismet abidesidir.
O, bir sebi kadar masum , bir o kadar da vefalı ve de fedakâr bir dosttur . O, her dem kendisine verilecek görevlere amadedir. Görev İbrahim Atalay için bir ibadettir. O , kendini dostlarına feda eden ve onlar için çalışandır.
Onun Üniversiteli yıllarından bu yana hayatı hep böyle ehli hizmet olarak geçmiştir . İbrahim Atalay: Din , iman ,Allah için Ankara’da hizmet ediyordu. O, Anadoludaki insanların Ankara’daki bürosu gibi idi. O, dostlarına kendini hizmete vakf eden bir zattır. O, tavizsiz bir diriliş eridir. O, maddeye değil, manaya önem veren bir mümindir .
O , Başkent Ankara’da dünyanın en zor, en titiz ve en müşkülpesent adamına , ( o olmaz sükutların içinde inzivaya çekilmiş; ) mümin bir devrimciye , o put kıran “ Koca Adam Nuri Pakdil’’e tam dört yıl hizmet etmiş ve bir kere bile “ of !” dememiş sabır küpü bir insandır .
Kimselerin olmadığı demlerde o, tek başına bir devrin Yedi Güzel Adam’ın ağabeyi ; Nuri Pakdil’in hizmetinde severek bulunmuş bu vefalı insan İbrahim Atalay’dır.
İbrahim Atalay : ESAV’ı da on beş yıl , samimi birkaç arkadaşlarıyla birlikte sabır ve sebatla devam ettiren bir yiğittir. O, inancını hayatında zerresine kadar tatbik ederek yaşayan kanaatkar bir Anadolu evladıdır. O, muktesit, idareli ve iradeli bir insandır. O, okuyan ve okuduğunu da etrafına ışık gibi yayandır.
Onun evinde nadide kitaplarla dolu şahane bir kitaplığı vardır. Ben , hep onun o kitaplarına gıpta ile bakmışımdır. Ondan ilham alarak bir kitaplık kuranım diye . Ama o, yılların titizliği ile derlemiş olduğu bir kitaplıktır sahibidir .
İbrahim Atalay gerek öğretmenlik, gerek üst düzey bürokrat ve gerekse yurtdışında aldığı tüm görevleri hep şeref ve izzetle yerine getirendir.
İbrahim Atalay ‘ın Mısır’da Kültür Ataşeliği görevi sırasında anavatanlarından sürgün edilen Osmanlı Hanedanından ; Sultan ikinci Abdülhamid Hanın torunu Muhammed Kubilay Osmanoğlu el Bakri ve aile fertlerini bulup onlarla yakından ilgilenmesi tarihte bir ilktir. Bu asil tavrı onu asla unutulmaz bir görev adamı yapmıştır. O köklerine bağlı , mümin , samimi bir kültür ve irfan adamıdır.
İbrahim Atalay; Kültür Bakanı Fikri Sağlar döneminde Mısır’a kültür ateşesi olarak atandı. O, Mısır ile Türkiye arasında en iyi kültür ve din bağını kuran Kültür ateşelerimizdendir.
O, Türkiye’nin gerçek yüzünü; Mısır ‘ın Başkenti Kahire’de Arap ve Kiptilere o tanıttı. O, Türkiye’yi Mısır entelektüellerine sevdirmeye gayret edendir. O,Mısır Üniversite çevrelerinde Türkiye hakkındaki yanlış kanaatleri düzeltmeye çalışandır.
O, Hüseyin Çelik’in Kültür Bakanlık döneminde ise , Kültür Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığına atandı. O, bu vazifede dürüst bir görev ifa etti. Onun Müsteşar yardımcılığı görevi sırasında iki telefonu vardı. Biri görev için devletin, diğeri ise,kendi özel telefonu idi. O, asla ne devletin makam arabasını , ne de bakanlığa tahsisli telefonunu kendi özel işlerinde kullanmadı.
Bu hareketi bile onun nasıl bir insan olduğunu ispat etmez mi?
İşte dostum İbrahim Atalay , şimdi emsali az bulunan böyle güzide bir adamdır. YUSUF DEMIRKOL NAMIDİGER : KÜLAHLI MÜNEVVER
Yusuf Demirkol’u ; Urfa Lisedinden bilir, ama onu İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap Fars Filolojisinde okurken tanıdım.
Edebiyat Fakültesinin aynı bölümünde okuyorduk. O , benden üç devre önce gündüzün talebesi idi. Ben ise gece bölümüne devam ediyordum. Gündüz öğretmen, gece ise öğrenci idim. Onunla olmak için mesaimiz pek denk gelmiyordu.
Bir gün; Laleli Camiine namaz kılmak için gittiğimde onun şadırvanında abdest alırken cüzdanını çalmışlardı. Çok üzülümüştü bu olaya. Cüzdanını abdest alırken ceketinin cebinden çalanlara: “ Benden isteseydiler daha fazlasını verirdim . Benim hem cüzdanımı , hem de nüfus cüzdanımı atmışlar yerlere ? “ diyordu kendi kendine onu gördüğümde.
Hayret etmiştim onun bu tevekküllü haline. Onun böyle bir durumda bile cüzdanı çalanlara acıma duygusu beni fazlasıyla şaşırtmıştı . Ben kızmıştım olana ,ama o , beni teselli etmişti.
O , Urfa’da varlıklı , güngörmüş bir ailenin nazik beyefendi bir evladıdır. O, yere bile perk basmazdı ki, toprak incinmesin. Onun bir gülü dalından kopardığını gören olmamıştır . O, gönül kırmanın Kabe’yi yıkmak kadar günah olduğunu bilenlerdendir. O, kimseyi kırmayan hoşgörü timsali bir dosttur.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Fars Filolojisi bölümünde okurken bizlere ders veren yüce gönüllü Tahsin Yazıcı, İhsan Örücü, Ali Milani, Ahmet Suphi Furat, Nazif Hoca ve onu en çok seven yekta insan Nihat Çetin gibi hocalarımız vardı. Bu hocaların her biri birer kıymet idiler. Nihat Çetin hoca, Yusuf Demirkol’un her derdine derman olurdu.
Ben: Er öğretmenlik yapmak için bıraktığım tek derse askerde iken sınava girip mezun olunca ; Arapça hocam yekta insan Nihat Çetin , Lalelideki Hacı Bozanoğulları Lokantasında özel yer ayırarak , yemeğe davet etmişti. Lokantanın sahibi, hemşehrim ve dostum Hikmet Hacı Bozanoğlu , o zaman bizim bölümde asistanı idi. O, hocanın bu jestine çok şaşırmıştı.
Ve Hikmet hayretler içinde ; Nihat Çetin hocaya :” Hocam, İbrahim Halil zaten bizim kardeşimiz. Buna ne gerek vardı? İkiniz de lütfen bizim davetlimiz olunuz ! ” dediğinde. Nihat Çetin hocam : “ Olur mu Hikmet? İbrahim Halil bugün mezun oldu ! O benim özel misafirimdir!” demişti gülerek. Ne günlerdi o günler?
Bu bir ilkti benim Üniversite hayatımda. Mezun olan öğrencisini davet eden Nihat Çetin hocadan başka bir hoca var mıdır acaba bu koca dünyada ? Bunu bilmem! Ama ben davet edilmiştim. İşte böyle bir zat; Yusuf Demirkol’un hamisi ve en yakın dostu idi.
Yusuf Demirkol’un babası Halil amcanın ; Urfa, Haşimiye Meydanından Kendircilere doğru giderken; sağda küçük bir attar dükkanı vardı. Halil amca ve kardeşi Nuri o dükkanı işletiyorlardı. Halil amca iri yarı, güleç yüzlü dindar bir zattı. Dili tatlı ve cana yakın biri idi. Az konuşurdu. Ekseriye dükkanda o otururdu. Onların dükkanlarında ıtriyat , kına çeşitleri , tuhafiye gibi öte beri attariye eşyaları ile Gaziantep’te Mehmet Yeşilnacar’ın dayılarının imal ettiği yeni yün ‘ Yeşilnacar kilimleri’ satılıyordu. O zamanlar bu kilimler çok revaçta idi. O kadar güzelliklerine rağmen fiyatları da ucuz idi.
İstanbul’dan Urfa’ya tatile gelmiş Yusuf Demirkol abi dükkanda otururken; tezgahtaki kilimlerden birini beğenen beyaz ihramlı , ihtiyar bir kadın ; kilimlerin fiyatını sormuş. Kardeşi Nuri de fiyatı söylemiş. İhtiyar kadın elindeki paraya bakmış bir de kilimlere ve konuşmadan dükkanın önünden sessizce ayrılmış gitmiş. İkinci gün yine gelen o beyaz ihramlı yaşlı kadın yine kilimlerin fiyatını sorduğunda aynı cevabı vermiş Nuri. Ve kadın yine bir elindeki paraya, bir de kilimlere bakmış ve yine bir şey demeden boynu bükük bir şekilde uzaklaşmış dükkanın önünden .
Yusuf abi, rahatça yerinden kalkmış ve Nuri ile babasına belli etmeden kadının ardından gitmiş. Yetişince kadına: “ Ezan okunduğunda gel teyze !” demiş yavaşça. Geri dönüp dükkana oturmuş. Öğlen ezanının da eli kulağında imiş. Ezan okununca kardeşi Nuri ile babası Halil amca karşılarındaki Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde tafsilatlı yazdığı tarihi Attar Pazarı Camiine namaza gideceklerdi. Yusuf abi ise kalacaktı dükkan da. Onlar gelince bu kez Yusuf abi de namazını eda edercekti camide.
Ezan okunduğunda dükkanda kimse yoksa ; kapıya bir ip çekerler veya önlüklerini bırakıp giderlerdi camiye. O zamanlar Urfa ‘daki esnafın tümü Cuma günleri böyle yapardı . O zamanlar bir güven ve huzur ortamı vardı çarşı pazarlarda.
Ezan minarelerden okunmaya başlamış. Baba ve oğul camiiye gitmek için ayrılır. Yusuf abi dükkanda oturur . İhtiyar Kadın gelir ve Yusuf abi kadının elindeki parayı saymadan alır ve onun beğendiği o kilimi verir. Yusuf abi, yaşlı kadına kilimi sermayesinin çok altında bir paraya o vermiştir. Kadında sevinerek kilimi almış ve Yusuf abiye dua ede ede evinin yolunu tutmuştu. İki gündür huzursuz olan gönlü ancak bu olayla mutmain olmuştu Yusuf abinin. Çok rahatlamış ve üstünden bir yük kalkmıştı. Onun huzuru da yerine gelmişti. İçinin sevinci yüzüne vurmuştu .
Camiiden gelen kardeşi Nuri ve babası ; bakmışlar tezgahta bir kilim eksik. Nuri kasaya bakmış ve kasadaki para da yarı fiyatın altında. Nuri bir şey diyememiş abisine. Babası da bir şey dememiş ona. Yusuf abinin ise bu Attar dükkanda ilk vukuatı da değilmiş ha !
Bu olayı hocası Nihat Çetin’e anlatırken : “ İhtiyar kadına acıdığından o kilimi verdiğini ” söylemiş utanarak. Hocası Nihat Çetin de :” Yusuf; ticarette merhamet, sermayeyi kediye yüklemektir! “ demişti ona.
Nihat Hocam, İktisat Fakültesi binasının yanındaki Şarkiyat Kütüphanesindeki çalışma odasında beni her gördüğünde: ” İbrahim Halil; babasına söyleyin Attar dükkanını Yusuf’a bırakmasın. Yoksa Yusuf sermayeyi kediye yükler !“ derdi.
Ondan başka bir anekdot :
Yusuf abi ; bir gün yine Attar dükkanda otururken oradan geçen ( Tatar Kadayıftan her zaman sıcak peynirli kadayıf ikram ettiği adamlardan biri ):” Halil amca ,Allah razı olsun Yusuf’tan. Bize her zaman tepsilerle kadayıf yedirir !” demiş. Halil amca da bir şey demeden Yusuf’un yüzüne tebessümle bakmış.
Bu kez Yusuf abi anlatı bana :
“ Görüyor musun İbrahim Halil, yaptığımızı gelip bir de ihbar ediyorlar babamıza bu zühtüler ?” O ,Urfa misafirperverliğinin İbrahim’i elçisidir O, merhamet ve sevginin Urfa’da yaşayan yüzüdür. O, vefa ,sevgi ve dürüstlük timsali yüce gönüllü bir derviştir.
İkinci nesil Büyük Doğucu olan bizler ; Harraniler olarakta anılırız Urfa’da.
Zira: Harran Üniversitesi Kurma Derneği, Harran Kitapevi, Harran Kültür ve Folklor Dergisi ve Harran Gazetesi, Harran Voleybol takımı gibi her şeyde Harran isimini kullandığımızdandır bize verilen bu isim.
Harran’lı ibni Teymiyye’de bizim için çok önemlidir. O yiğit alim; ilimde bir Selahaddin’dir. Yola çıkarken: “ Harran’ı tarihte değil, tarihi Harran’da aramalıyız. “ mottosunu tam yarım asır önce kullanmıştık. Sonradan zaman gösterdi ki, “ Göbeklitepe “ kazıları bizleri haklı çıkardı. Urfa Mekke’den sonra dünyanın merkezidir.
Yusuf abi de biz gençlerin her türlü kültürel, edebi, siyasi ve fikiri çalışmalarımızda , gerek dergi ve gazeteler neşrettiğimizde , Harran Üniversitesinin kuruluş çalışmalarına kadar hep bizimle olmuştur.
Yusuf abi, bizzat benim Belediye Başkanlığı seçimleriyle , Milletvekili seçimlerim de siyasi çalışmalarımın tamamını desteklemiş ve hep yanımda durmuştur. Onun bu gayreti ve desteği her şeyin fevkındedır. Bunu asla unutmam !
Yusuf abi, bir Urfa sevdalısı vakıf bir adamdır. O, Urfa’nın külahlı münevveridir. Onun daha çok sayılacak güzel vasıfları vardır . Onun her konuşması birer vecizedir. O , ömrünü Urfa’ya adayan , yürüyen tarihi bir candır. Onun her söylediğinde bir hikmet vardır.
O:” Vefası olmayanın yemeği yenmez; şifa yerine,dert olur insana !” derdi bana.
O , bir yere ziyarete giderken hiç eli boş gitmezdi. O : “ Değirmene nasıl ünlüksüz gidilmezse, misafirliğe de öyle eli boş gidilmez!” der. Onun elinde hiç bir şey olmasa , bir defter ile bir kalem götürür gittiği yere. O, ceplerinde gül yağı şişeleri taşır ve onları dostlarına hediye ederdi.
Her dem : “ Cahil ve cimri ile sakın arkadaşlık etme !” der ve eklerdi: “ İnsanları iyi tanımak gerek. İnsanoğlu ahlak , ilim ve imanla meşbu değil ise, o başı boş gezen canavarlardan da daha tehlikelidir ! “ Ve hemen eklerdi filozofça : “ Her insan bir av peşinde , tuzaklar değişik !”
O, yaz / kış sıkı giyinir ve küllahı da her dem başındadır. Onun gittiği mutat yerler vardır : Dergah Çayevi, Çüt Kubbe Çayevi , Cevahir Konağı ve Tarihi Anzelha Parkı ile Ahmet Rıdvan Paşa’nın , Osmanlı döneminde Halillülrahman gölünün kıyısında yaptırdığı o inci gibi Camiin avlusundaki medrese hücrelerinden birini mesken tutmuştur. Orada tam caminin giriş kapısına bakan oda onundur . Ve bu oda ; onun hem arşivhanesi , hem de sır odasıdır. Oda gazete kupürleri , dergi ve kitaplarla doludur.
O, İl dışından gelen dost ve misafirlerini bu müstakil odasında kabul eder. Onlara yemek yedirmeden de asla göndermez . Urfa’ya gidipte ona misafir olan veya görüşen hiç kimse onun yemeğini yemeden ayrılan olmamıştır bugüne dek !
Onun evde ender kitaplarla dolu güzel bir kitaplığı vardır. O kadar kitap sever ki, Urfa’da her açılan yeni kütüphaneye mutlaka kitap bağışlar. O, Urfa’nın yaşayan kültür ve nesep hafızasıdır. Abdülkadir Kol da bu konuda ondan geri kalmaz bir beyne sahiptir.
Yusuf Demirkol abi; Urfa’nın köklü ve eşraf ailesindendir. O, Urfa’da herkes tarafından sevilir. O, köklü Demirkol ailesinin gülüdür. Yusuf abi, edip,nüktedan , nazik , kibar, temiz giyinen ,mümin , ibadetine düşkün ,mütevazı ve edep numunesi bu asrın yaşayan velisidir .
Yusuf Demirkol ağabeyle ; elli dokuz yıllık eskimez dostluğumuz da onunla birlikte dost olduklarımız; en başta muhterem Urfa müftümüz Halil Günenç hocamız , Abdülkadir Karahan, Molla Said Tekin hoca,Arap Muhammed Tokmak hoca , Rafii Hafız, Şeyh Muzaffer Aydın, Hacı Abdülkadir Özen , Dede Osman, Sabri Arslan, Nihat Armağan, Zübeyir Yetik, Mehmet Akif İnan, Salih Özcan,Yaşar Bağdatlı, D. Mehmet Doğan, Faik Güngör, Halil Küçük, Kuddusi Yüksekdağ, Ahmet Aytimur, Mahmut Alagöz, Mehmet Okay, Abdülkadir Rızvanoğlu, Eyyüp Karakeçili, Mehmet Yeşilnacar, Ali Bahçivan,Hasırcı Mahmut, Ahmet Rüzgar, Şevki Hafız, Yaşar Hafız,Cahit Hafız, Halil Hafız, Halil Biner, İsmail Demirkol, Mahmut Yaşar Uğur , Mehmet Emin Ergin , Ahmet Ayoğlu, Nihat Özbek, Ahmet Apaydın, Mehmet Oymak, Azmi Aksu, Azmi Akbıyık, Mustafa Dişli, Mahmut Kaytan Hafız , Hasan Duruer, Yusuf Uruntaş, Kitapçı Bakır Yavuz , Terzi Ekrem Kara, Mahmut Karakaş, Naci İpek, Dr. Münip Görgün, Dr. Burhan Vural, Adil Saraç, Halil Soran, Mehmet Atilla Maraş, Mehmet Dartar, Salih Beşkardeş, Sabri Tepe, Mehmet Gerger, Emin Karabulut, İlyas Badıllı, Salih Badıllı, Hasan Dinç, Ömer Saatçı, Mehmet Fahir Kayacan, Müslüm Ülgen, Cihat Kürkçüoğlu ve Hüseyin Baykuş gibi dostlarla öyle çok hatıralarımız var ki, onlardan birer satır bahsetsem sayfalar dolar.
O, yemez ama yedirir ve kimsesiz fakir çocukların her zaman hayırsever amcalarıdır. Fakir ve yetimleri her bayram giydirerek sevindirir. Çamlıderedeki tarlasından gelen paraları hep hayır ve hasenatta harcar . Hiç evlenmemiş bekardır. Davet edilmeyen hiç bir yere gitmez. Davet edilen yere de hiç üşenmez.
Yusuf abi , Urfa Büyük Doğu ekolünün hayatta kalan son temsilcisidir. Urfa’nın birinci nesil ; Dokuz Büyük Doğucusundan elimizde kalan tek zat; Üstad , namıdiğer Külahlı Münevver : Yusuf Demirkol’dur !
Yıllar önce ; Üstad Necip Fazıl Kısakürek ile rejimin o karanlık dönemlerinde çekinmeden onunla yoldaşlık yapan Urfa’nın Büyük Doğu davasının önde gelenlerinden şair , yazar Mehmet Akif İnan, yazar Mustafa Yazgan, şair , yazar, şair Zübeyir Yetik , neşriyatçı Nihat Armağan, yazar Ali Haydar Öztürk, şair Halil Gülüm , gazete bayii ve esnaf Vahid Gayberi , memur Emin Beyazgül ve de şair , yazar Mehmet Rağıp Karcı’dan sonra hayatta kalan Büyük Doğu fikriyatının son Urfa temsilcisi namıdiger Külahlı Münevveri Yusuf Demirkol abimizdir. Onun benim gönül aynandaki yeri her zaman bambaşkadır. Vesselam. MÜTEBAHHİR BİR ALİM : AHMET BİLGİN
Onun gencecik ellerinde ilimin meşalesi , büyük büyük mollalarından aldığı ‘icazeti’ , bölgede aylarca konuşulmuş; fiziki güzelliği yanında zekasıyla parıl parıl pararlayan, henüz reşit olmamış bir civan!
O, girdiği ilim meclislerinin tümünde ününe ün katarak , ilmi münazaralarda , karşısında duracak kimse bırakmayan ; okuduğu kitabları bir çırpıda ezberleyip hıfz eden !
O, onbir günde ezberlediği İzhar’dan Endülüslü Malik’in yazdığı : Bin beyitlik manzum Elfiyesi’ni ve nahiv ile ilgili el Mugni ile İbn -i Lebibin el Kavaid adlı eserlerini ezberleyen.
O , ateşin zekası ve üstün belagatıyla insanları kendine hayran bırakan. Ve Arapça , Kürtçe ve Osmanlıca da yekta, Farsça , İngilizce ve Fransızca da iyi olan !
O, camiiler de imam, kürsüler de vaiz,ilçeler de müftü, üniversiteler de akademisyen ve de Diyarbakır’da Büyükşehir Şehremi’ni olan!
O, ders aldığı mollalara kök söktürecek kadar cerbezeli insan dostum ; Ahmet Bilgin’dir.
Ahmet Bilgin ; bir söz ustası ve konuşurken seçtiği kelimeleri bir mücevherci edasıyla seçer ve kelimeler onun dilinde yakut , elmas ve altına dönerdi.
Onun konuştuğu her kelimenin tınısı insanın gönlüne siner ve beyninde parlardı. İnsanlar haz alırdı onu dilemekten.
O, sözlerini ayet, hadis ve şiirlerle bezer. Ama o, sözünü de uzatır da uzatır. Buna rağmen kimse yüksünmez ve konuşmaları arasında gah Fuzuli’den, gah Baki’den Şeyhülislam Yahya Efendi’den , gah Taşralı Yahya’dan, gah Ahmedi Hani’den, gah Fakıyı Tayran‘’dan gah Nedim’den , gah Nabi’den gah Molla Ahmed- i Cezire’den , gah Sadi’den, gah Hafız’dan , gah Müttenebi’den , gah ta İmam Şafi’den şiirler,kasideler, gazeller okur.
Onun Divan şairlerinin dışında ; Mehmet Akif , Necip Fazıl, Cahit Sıtkı, Ali Emiri, Ziya Paşa, Muallim Naci, Namık Kemal , Şinasi, Yahya Kemal , Ahmet Hamdi Tanpınar, Sezai Karakoç ve Ahmet Arif’e kadar daha nice şairlerden ezberinde yüzlerce şiirleri vardır.
Ahmet Bilgin ‘in Diyanet İşleri eski Başkanlarından Mehmet Nuri Yılmaz , Mehmet Görmez ve şarkın tarih kokan yiğit insanı İhsan Süreyya Sırma haca ile de arası iyidir. Bunların bulunduğu ortam kendiliğinden ilim ve irfan meclisine dönerdi. İlmi mevzular, fıkhi meseler, siyasi konular ve gazeller , kasideler, şiirler havada dakikalarca uçuyordu.
Dağarcığında Arapça , Farsça, Türkçe ve Kürtçe şiirler vardır onun. Adeta onların bulunduğu meclislerde büyük şairlerin, alimlerin ruhlarının seyelan ederlerdi.
Muammer Kaddafi daha hayatta idi. Libya’ya bizleri özel davet etmişlerdi. Ahmet Bilgin, Mehmet Sılay, Ferhat Koç ve ben İbrahim Halil Çelik Libya’nın Başkenti Trablusgarp havaalanına indik. Bizleri karşılamaya gelen heyetin başında Libya’nın eski Başbakanı Muhammed Mengüş’ta vardı. Gelen heyete Ahmet Bilgin bu havaalanının isminin yanlış yazıldığını söyledi . Gelen heyet şaşırdı. Ahmet Bilgin anlatarak ikna etti onları . Yıllardır kullandıkları salonun üstünde yazılı olan bu ismin yanlış olduğunu nasıl fark etmediklerine hayretler içinde kabul ettiler . Ahmet hocanın Arapçası ; Araplardan daha iyi idi. Bu ziyarette Üniversite hocalarıyla şiir okuma yarışmasına girdi ve koca koca Arap hocaları yendi o gün.
O, Şafii fıkıhı derslerini de babası Molla Abdülhadi’den aldı. Şark Medreselerinde o zaman Şafii fıkhı : İmam Nevevi’ nin el Minhac ile Gayet ül İhtisar ve şerhi ibn i Kasım’dan okutulurdu.
Ahmet Bilgin’nin babası Molla Abdülhadi ise , bunlara ilaveten Yusuf Erbil’inin meşhur El Envar’nı da medresede okutuyordu .
Onun babası da bölgede namdan bir Molla idi. Molla Abdülhadi’nin yayınlanmış : Feraiz , Keşf ül Fürüt, Eşari Akidesi, Elfaz ül Küfür ve Münacaat adlı eserleri de vardır.
Molla Abdülhadi’nin. daha yayınlanmamış defterler dolusu Kürtçe kaside, gazel ve şiirleriyle bölgenin değerli alimlerine yazılmış çok mektupları vardır.
Molla Abdülhadi Comani’nin ; Bediüzzaman Said Nursinin Urfa’da vefatında Kürtçe yazdığı uzun mersiyesinden iki dörtlük :
“ Hun werin cümle temam- ı müslimin
Ehl-ı şerke ehl-ı gerbı ecmaiyn
İrtihal kır Hazret-ı Üstad-ı din
Rehmetullahi aleyhi külle hiyn
Roja hicrana yekiyn aşrı Adar
Hey hewere hey werin derd-ı xedar
Asıman jera giri bu ihmirar
Asımane dünya sor bu misl- ı hwun “
Molla Abdülhadi Comani
Türkçesi:
“ Ey tüm Müslümanlar gelin görün
Şarkın ve garbın bütün insanları gelin
Din üstadı öbür dünyaya göç etti
Allah’ın rahmeti her an üzerine olsun
Ayrılık günü şüphesiz Martın onu idi
Bu amansız musibetin imdadına gelin
Gökyüzü onun için ağladı kıpkırmızı kesildi
Dünya seması adeta kan rengine büründü. “ şahane bir mersiyedir.
Ahmet Bilgin’in ders aldığı bölgenin meşhur hocalarıdan bazıları:
Molla Muhyettin - ı Havari, Molla Muhammed-ı Arabkendi, Molla Havvan , Molla Said ve Molla Muhammed -ı Gerzi gibi büyük alimleridir.
Ben , Ahmet Bilgin ile 1983 yılında Diyarbakır Dicle Üniversitesi Rektörü Halil Cin’in makamında ilk kez yüz yüze tanışmıştık . Bundan kırk üç yıl evveldi. Ahmet Bilgin, Halil Cin hocanın asistanı idi. Halil Cin hocanın iki Ahmedi vardı. Bir Ahmet Bilgin diğeri ise , Ahmet Akgündüz idi.
Ben de Urfa Halk Eğitimi Başkanı ve Harran Üniversitesi Kurma Derneği Başkanı idim. 12 Eylül darbesinden yerli idareci olmam hesabiyle Urfadan sürgün olma ihtimali karşısında kendi kurduğumuz Ziraat Fakültesine Genel Sekreteri olmak için Diyarbakır’a gelmiştim. Bu mevzuyu konuşuyorduk Halil Cin Hocayla. Urfa Ziraat Fakültesi Dekanı İsmet Baysal ise ,benim sekreter olmamı istemiyordu. Zira onu aşar doğrudan Rektörü ile görüşeceğimden çekiniyordu. Evet! Aynen öyle de yapardım doğrusu.
Gel gör sekreterlik olmayınca; Sinop’a sürgünüm çıktı. Kader bizi sürgünden Urfa’ya Belediye Başkanı yaptı. Kahırdan lütfa uğradık. O gün bu güne Ahmet Bilgin ile iki eskimez dostuz. Ahmet Bilgin; dostunun dostudur. Cefakardır. Mükrim bir insandır. O, dostlarını asla yarı yolda koymaz. O, üstüne düşeni çekinmeden yapar.
28 Şubat darbesinde zalimlerin zulmünden Avrupa’ya hicret etmiştim. Ben : yurtdışında 1999 yılında Avusturya’dan Bonn’a Herr Tilman Zülch’ın daveti üzerine ; Birleşmiş Milletlerde bir konuşma yapmak üzere Almanya’ya geçerken hudutta yakalandığımda ; Ahmet Bilgin , Ali Yüksel ve Süleyman Yıldırım’la ; Dünya Vatansızlar Derneğinin Genel Başkanı Herr Tilman Zülch ila görüşerek benim için Avusturya eski Cumhurbaşkanı Kurt Waldaym’ı bile ayağa kaldırandır. Onunla acı / tatlı çok hatırlarımız vardır. Onları anlatılmakla bitmez.
Ama asla unutamadığım, yıllar önce olan bir garip olayı bugün olmuş gibi kelimesi kelimesine anlatacağım :
Ahmet Bilgin ile birlikte Rasim Özdenören ağabeyin Cebeci, Dede Efendi sokaktaki evine gitmiştik. Evde Hacı Bayram Camii imam hatibi Abdulkadir Şehitoğlu, Erdem Bayazıt ağabey, Kamil Aydoğan ve başka birkaç misafir daha vardı.
Her zamanki İbrahim’i mesleğimizi ifa edecektik. Nemrut’un narını gülistana çeviren Hazreti İbrahim’in zamanından kalma çiğköfte yoğurma işimizi eda ettik ve afiyetle yedik çiğköftemizi.
Hem siyaset hem de ilimi sohbetler edildi. Uzun zamandır görmediğimiz Erdem ağabeyle hasret giderdik.
Rasim ağabeyin kibarlığı ve efendiliği dillere destan idi. İstanbul’da birinin cinlerle konuştuğunu söyledi. Onları nasıl kullanacağını söyledi. Erdem Bayazıt abi de onu dastik etti.
Ahmet Bilgin itiraz etti. Böyle bir şey olmaz dedi.
Rasim abi : “ Şimdi seni telefonla konuşturayım o hoca ile.” dedi ve telefonu açtı.
Rasim abi telefonda hocaki hoca’ya Ahmet hocanın adını vermeden telefonu uzattı Ahmet Bilgin’e. Telefonun sesi açık idi. Hepimiz dinliyorduk.
Ahmet Bilgin sordu:” Sen hangi dilden konuşuyorsun cinlerle? “
Karşı taraftan gelen ses: “ Cince!” dedi. Ahmet Bilgin: “ O zaman konuş da görelim? “ dedi zekice. Karşı taraftaki ses , bir şeyler geveledi. Ahmet hoca: “ Senin bu konuştuğunu banda aldım. Şimdi o konuştuğunu bize bir daha tekrarlar mısın ? ” dedi. Karşıda ki ses kesildi. Bir sükut çöktü ortalığa. Oda buza kesmişti.
Ben de zevkle seyrediyordum odadakilerin yüzleri. Rasim abi ile Erdem abinin yüzlerinin rengi uçmuş ve hayretler içinde idiler.
Ahmet hoca:” Cinlerin özel bir dili yoktur. Onlar birlikte yaşadığı her toplumun dilliyle konuşurlar. Kürt’lerle Kürtçe, Türk’lerle ile Türkçe , Arap’larla Arapça, Fars’larla Farsça, Fransız’larla Fransızca ve İngiliz’ lerle İngilizce, Çin’lilerle de Çince konuşurlar. Velhasıl cinler hangi toplumda iseler, onların dillerini konuşurlar. Onların özel dilleri yoktur !” dedi ve kendini tanıttı. Hoca sert kayaya çarptığını bir anda anladı . Kendisinin de Siirtli olduğunu ve Ahmet hocayı tanıdığını söyleyip özür diledi.
Bizimkilerin de nasıl bir tufaya geldiklerini böylece o gece izleyip anlamış olduk . Bu unutulmaz olayı ben yıllardır hiç unutmadım .
Ahmet hocanın Kur’an Tefsiri iyi olup , Onun tefsir derslerini dostları olarak Ankara’da , Şehit Adem Yavuz sokaktaki bürosunda zevkle takip ettik. O da, birkaç tefsirden hazırlanarak Kur’an ayetlerini bize daha detaylı bir şekilde tefsir ediyordu. Derse gelen dostları için mekanı bir Kur’an Akademisi olmuştu Ahmet hocanın.
Kimler gelmiyordu ki, o mekana , kimler ?
İsmail Nacar’dan Mehmet Nuri Yılmaz’a,İbrahim Halil Çelik’ten Ferhat Koç’a, Ahmet Gül’den Mehmet Karabulut’a, Şeyh Hüseyin Mutlu’dan Menaf Değer’e , Talu Evirgenden Mehmet Karaman’a, Mehmet Burkan’dan Bahri İleri’ye, Mustafa Aydoğan’dan Yunus Emre Şerbetçi’ye , Albay Said Ekinci’den Ebubekir Memiş’e ve İbrahim Atalay’dan Arif Ersoy’a kadar sayamacağım kadar daha nice dostları Kur’an’dan feyz almaya gelirlerdi. . Ahmet hoca bizlere vereceği derslere çalıştıkça onun zekası daha da parlıyordu. Küllenen ateş eşildikçe ışık saçıyordu. Daha çok fayda elde edecektik o derslerden. Ama, Pandemi bunu bize çok gördü. Vaha olan gönüller, çöle döndü. Kur’an Akademimiz de böylece tatile girdi. Dersler de sona erdi.
Hatırlıyorum ; Kur’an- Kerim’in genç dimağlara nakşedilmesi için Kur’an’ı kolay öğrenme metodu diye Ebubekir Memiş’in üstün sabrı, gayreti ve ısrarlı takibiyle ona bir çalışma yaptırmıştı. Bundan başka Ahmet hocadan sadır olan bir eseri gören varsa beri gelsin?
Ahmet Bilgin hoca mütebahhir bir alim olmasına rağmen; ilmini kâğıda dökmekte tembeldir. Saatlerce konuşur ama , bir satır yazmak bile ona ağır gelir. O, ehl-i kalem değil, ehli kelamdır.
Bir de diline pelesenk ettiği şu sözü: “ El ilmü fi sudur, la fi sutur’ ”u hiç ağzından düşürmez ve bunun arkasına sığınır: “ İlim satırlarda değil, sadırlardadır ! ” der durur.
Ahmet Bilgin’nin ne acıdır ki, basılı bir tek eseri yoktur . Onun doçentlik tezi bile basılmamıştır . O bir sohbet ehildir. Onun kalem ehli olmaya vakti de yoktur.
Belki bu yazdıklarımı okur da; ona ağır gelir ve oturur ondan beklenen kitapları yazar, beni de mahcup eder.Vesselam. BİR SANAT , KÜLTÜR VE EDEBİYAT AŞIĞI :
ÖMER FARUK ERGEZEN
O, Basın Yayın dünyasında Ahlat’ın kadim kültürünü sinesinde taşıyan, iyi bir münevver ,iyi bir düşünce, fikir, sanat, kültür , edebiyat dostu ; sabırlı ve gayretli bir insandır.
O, Hece Yayınlarıyla başlayıp,Harf ve Cümle yayınlarıyla hız kesmeden dünyadaki ender eserleri , yurttanki önemli ürünleri okuyucularına yetiştirmek ve onların ilmi , fikri ve edebi susuzluklarını gidermek için çalışan bir naşirdir. O , eğitim öğretimin her kademesinde yurtiçi ve yurtdışında görev yapan eğitimci ve de iyi bir iş adamıdır.
Ömer Faruk Ergezen’nin neşrettiği Hece Dergisi gibi uzun soluklu , kesintisiz otuz yıl süren yayın hayatında ; her biri diğerinden kıymetli elli bir özel sayıyı çıkaran dergi olmamıştır .
Bunu hakkıyla başaran yetkin ekibin başında fedakar, inançlı, kararlı, sabırlı , düşünce, fikir, kültür, sanat ve edebiyat aşığı Ömer Faruk Ergezen vardır.
Türkiye’de gerek sol da ve gerekse sağ da böyle kültür, sanat , fikir, düşünce, edebiyat, sinema, tiyatro ve biyografik alanda muhtevalı yayınlar yapan Hece Dergisinden başka bir dergi de görmedim bu üç çeyrek asrı aşan ömrümde .
Devletin Türk Dil Kurumu başta olmak üzere , kamu ve özel Bankalar bile bu özel sayılarının üstesinden gelememişlerdir bugüne dek. Bu asil işin üstesinden gelen yayıncı kurulun başında Ömer Faruk Ergezen vardır.
Onun ; Hece, Harf ve Cümle yayınlarında neşrettiği kitapların sayısı birer kitaplık çaptadır . Şu ana kadar da her biri diğerinden kıymetli bin kitabı aşan neşriyatı vardır.
Bir nüsha derginin piyasaya çıkmasından , onun okuyucusuna ulaşılmasına kadar ne çok emek sarf edilgini en iyi bilenlerindenim.
Hece sadece bir yayınevi değil ; ayni zamanda bir sanat,fikir, kültür, edebiyat ve düşünce merkezidir.
Hece’de önceden başlayıp; Rasim Özdenören’nin de genel yayın yönetmeni olduğu döneminde kesifleşen ve bu güne kadar devam eden saz , söz , şiir seanları ve Mehmet Rağıp Karcı’ nın sazı eşliğinde ki türkü şölenleri hiç unutulur mu?
Hece de içilen her demli çayın tadı bile bir başkadır. İçilen çaylar sohbeti koyulaştırır ve samimiyeti artırır. Sanki her bardakta ayrı bir gazel ,ayrı bir türkü vardır.
Hece’nin Ramazan iftar sofraları da bir efsanedir. O iftarlar bir zamanlar dillerde dolandı dururdu. Zira evlerde pişirilip gelen o türlü türlü çorbalar, ev yemekleri ile o güzelim böreklerin tadı koyulaşan sohbetlerin tadına tat katardı. Benim yaptığım çiğköftelerin de unutulmaz bir hatırası vardır.
Bu sohbetlere katılan başta Rasim Özdenören, Zeki Ergezen, Mehmet Nuri Yılmaz, İbrahim Halil Çelik,Ahmet Bilgin, Mehmet Nuri Şahin, Ömer Faruk Ergezen, Muhsin Mete, Mehmet Rağıp Karcı, Mehmet Aycı, Hayriye Ünal , Ali Ulvi Temel, İbrahim Demirci, Ali Karaçalı, İbrahim Eryiğit, Hatice (Sarakusta), Bahar Eroğlu, İbrahim Çelik( Hüseyin Su), Atıf Bedir , Faruk Uysal , Mehmet Kurtoğlu, Hüseyin Baykuş ile genç yazar ve şairlerin katılması da ayrı bir renk katardı. Fikir ve düşüncenin harman olduğu, şiirlerin havada uçuştuğu Hece ; dostlar için sıcak bir mekandır.
Hece yayınlarının değeri gün geçtikçe , düşünce, fikir , edebiyat , sanat ve kültür dünyasında daha da artacaktır . Hece’nin yayın politikaları tüm gönül coğrafyamızı kapsadığı gibi, dünya ya da açık bir politikadır. Değeri olan her hikaye, şiir, roman , fikir, düşünce, sanat, kültür, edebiyat, hatırat , gezi, röportaj, sinema gibi ürünler de Hece ve Hece Öykü Dergilerinde yerlerini almaktadır .
Hece yayınlarında bu sıcak ve samimi ortamı dostlarına hazırlayan mükrimliğiyle tanınan, sıcak kanlı , şövalye ruhlu Ömer Faruk Ergezen’dir .
Hece ve Öykü Hece Dergilerine gönül ve emek vererek gece gündüz çalışan tüm yiğitlerini candan kutluyorum.
2025 yılı Hece’nin ve Hece Öykü altın yılı oldu. Türkiye Yazarlar Birliği ile
ESKADER ‘den aldığı ödülleri onları hak eden bir emeğin karşılığıdır. Hece ve Hece Öykü Dergilerine daha nice bol ödüllü yıllar dilerim.
