Sarrafın Azm-i Seferi
Yaşar Bayar yazdı..
Ali Haydar Haksal'ı kanser tedavisi gördüğü yıllarda Atatürk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden birlikte mezun olduğu bir dostu vasıtasıyla ziyaret etmiştim. Hastalık durumunun iyi gittiğini söylediğinde çok sevinmiştik. Onu fazla yormadan yılların uzun soluklu edebiyat dergisi Yedi İklim'i konuşmuş; kısa öykünün saygınlığını etkileyen "boyut" sorunundan bahsetmiştik. Ben de daha az zaman alır ve daha az yer kaplar; "kaybetmek" daha kolaydır diyerek, önemsiz göründüğünden bahsetmiş; ama bu türün belirleyici ve kesin sonucu götürme özelliği, özünde şiirsel olan bir dürtünün yoğunlaşmasına sebep olmaz mı? Diye soracaktım ki daha cümlemi tamamlamadan, yüzüme bakıp gülümsemişti. O anda içinden gelen duyguları çözümleyememiştim. Çünkü daima gülümsediği, kimseyi kırmadığı ve manevi bir âleme dalıp, yargıları sahibine bıraktığı söylenirdi.
Günümüz yalnız ve yoksun insanlarının ruhsal çıkmazlarını ve modernitenin uğursuz sağanağından kaçma çabasını, geleneksel ve tasavvufi bir derinlikle harmanlayarak eserlerine tema etmiş rahmetli Haksal'ı, beş yüz küsûr yıl evvel Feth-i Mübîn'i seyredebilmiş yegâne belde olmakla müftehir ve o zamandan beri Âsitane karşısına hüsn ü ânıyla yerleşmiş bir "hayal şehir" olan Üsküdar'daki Şakirin Camii'nde düzenlenen cenaze töreninde uğurlarken; her şey aşk tarafından ele geçirilmişti.
Cenaze dönüşü mavisini yitirmiş kibirli apartmanlardan ve kırılgan sokakların akıp-giden kalabalıklarından geçip giderken, Dede Efendi'nin "Ferahfeza Ayini" ile Tanpınar'ı meftun eden Itrî'nin "Neva Kâr" yolculuğu ve Mussorgsky'nin, müessir ve dönüştürücü güce sevk eden "Çıplak Dağda Bir Gece" uvertürü ağır temposuyla ağıt sınırında dolaşıp, yüreğimin en ince tellerine değiyordu. O an, yine mevsimin ölgün renkleriyle, can çekişen bütün bir doğa, geçen bir gün, depreşen hüzün ve dâvetsiz gelen bir keder ordusu karşısında, dilime pelesenk olmuş; "Dehr-i dûn her lâhza bir nevres gülü berbâd eder." dizesini tekrar edip duruyordum. Bu gürültü çağında suskunluğun sağır edici sessizliğine kim itiraz edebilirdi ki? Haksal'ın öykülerinde yer verdiği modernitenin; dayatılan dünyası, bulantının dünyasına dönüşmüştü bütünüyle. Nice göz yaşları, dökülen kanlar, yaşanmamış güzellikler, bağışlanmamış hayatlar, çileler pahasına varoluşumuza kazandırılmış madde ötesi, manevî ve uhrevî boyutlardan, kabuğu soyulan bir portakal gibi soyutlanan, kıraç bir bozkıra çevrilmişti. Acı ve ölümcül bir idrakle sonuçlanacak ürkütücü ve anormale dönüşümün metamorfozdaydım artık.
Ali Haydar Haksal'da, derin bir sorumluluk duygusu ve naif, naif olduğu kadar incelikli ve kuvvetli bir sahiplik hassasiyetine sahip olan bir kuşatıcılık vardı. Azla yetinmiş, azla çok şey anlatmış, azı çok iyi idrak etmiş, çokluğun ayrıntısında boğulmamıştı. Bu hal biraz da acıyı, yoksulluğu, gurbeti, sevdayı ve hüznü dibine kadar yaşamaya mahkûm olmasının ağırbaşlı sükûtundan besleniyordu.
Rahmetli Ali Haydar Haksal'ın cenazesi de kimseye yük olmadı. Halik'a; Kur'an ile, Kelâm-ı Kadîm ile uğurlandı. O şimdi gerçek dünyada, biz ise şimdi sadece insan kimliğimizle bütünleştirdiğimiz yalan dünyada çilemizi ve "kader kesiti"mizi doldurmaya devam edeceğiz…
Nur içinde yatsın…
https://www.kitaphaber.com.tr/sarrafin-azm-i-seferi-k8379.html
