Türkiye’yi Müzik Üzerinden Okuyan Aydın: Mustafa Kutlu

Mustafa Kutlu’yu bütün bir Türk edebiyatı ve hatta Türk düşünce hayatı içerisinde farklı kılan bir mesele var. O da popüler müzik üzerine kafa yorması ve Türkiye’nin geçirdiği toplumsal dönüşüm ile yaşama biçimimiz arasındaki ilişki ağında bu estetik üretimin nerede konumlandığına dair tezlere sahip olmasıdır diyebiliriz. Modern Batı düşüncesinde Weber’den Adorno’ya, Roland Barthes’tan Zizek’e kadar hayatın bütün kompartımanlarına yönelik geniş bir zihinsel performans ortaya koyan bu isimlerin sadece siyaset felsefesi ve sosyoloji gibi disiplinlerde değil bizatihi dışarda o an akıp gitmekte olan hayat ile güncel müziğin irtibatı konusunda zihinsel performans ortaya koyduklarını görmek mümkün. Dolayısı ile bir kıyas yapmak gerektiğinde Batı’daki bu hatta benzer ve modern meselelerle müzik ilişkisini çözümlemeye mesai ayıran aynı volümde isimleri bizde bulmak pek ihtimal dâhilinde değil.

İşi zaten müzik olup dergiler çıkartan ve dernekler kuranlardan konuşabiliriz ama felsefeden sosyolojiye, edebiyattan sinemaya kadar genişleyen disiplin ağında günümüz müziğine yönelik tezler üreten isim saymakta güçlük çekeceğimizi düşünüyorum. Vaktiyle mesela arabesk için Türkiye’de hem sağcı, hem solcu entelijansiyanın ve edebî çevrelerin bir fikri olduğu malum. Ama bunun, o müziği anlamaktan ziyade bir tehdit şeklinde kodladıklarını biliyoruz. Kısaca çizmeye çalıştığım bu fotoğraf içerisinde Mustafa Kutlu’nun çok özel bir yerde durduğu kesin. Hatta Hareket dergisi çevresinden, Dergâh Yayınları ve dergisine belli bir mahfilden bahsedeceksek eğer, Kutlu’nun daha da dikkate değer olduğu görülecektir (Kuşkusuz popüler müzik meselesine ilgi bağlamında burada Beşir Ayvazoğlu’nu da anmak gerekli).  Dergâh dergisini uzun yıllar yöneten isim olarak ilk sayılarından itibaren müzik yazılarına yer vermesi ve “Popüler Müzik İçin 5 Yol” (Kasım 1990, 5.sayı), “Türk Pop Müziği Hakkında” (Kasım 1991, 21.sayı), “Arabesk-Pop İlişkisi” (Kasım 1991, 21. sayı) gibi metinleri ele alırsak Kutlu’nun popüler kültür meselesine dair ilgisinin ilk sayılardan itibaren dergiye yansıdığını görürüz.