Yusuf Demirkol Namıdiğer: Külahlı Münevver

YUSUF DEMIRKOL NAMIDİGER :  KÜLAHLI MÜNEVVER

 

    Yusuf Demirkol’u ; Urfa Lisedinden bilir,  ama onu İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap Fars Filolojisinde okurken  tanıdım.

       Edebiyat Fakültesinin aynı bölümünde  okuyorduk. O , benden üç devre önce gündüzün talebesi idi. Ben ise gece bölümüne devam ediyordum. Gündüz öğretmen, gece ise öğrenci idim. Onunla  olmak için  mesaimiz  pek denk gelmiyordu. 

     Bir gün; Laleli Camiine namaz kılmak için gittiğimde  onun  şadırvanında abdest alırken cüzdanını çalmışlardı. Çok üzülümüştü bu olaya. Cüzdanını  abdest alırken ceketinin cebinden çalanlara: “ Benden isteseydiler daha fazlasını verirdim . Benim hem cüzdanımı , hem de nüfus cüzdanımı  atmışlar yerlere ? “  diyordu kendi kendine onu gördüğümde. 

     Hayret etmiştim onun bu tevekküllü haline. Onun böyle bir durumda bile  cüzdanı çalanlara acıma duygusu  beni fazlasıyla şaşırtmıştı . Ben kızmıştım  olana ,ama  o , beni teselli etmişti. 

    O , Urfa’da varlıklı , güngörmüş bir ailenin  nazik  beyefendi bir evladıdır.  O, yere bile perk basmazdı ki,  toprak incinmesin. Onun  bir gülü dalından kopardığını gören olmamıştır .  O, gönül kırmanın Kabe’yi yıkmak kadar günah olduğunu bilenlerdendir.  O, kimseyi kırmayan  hoşgörü timsali bir dosttur. 

         İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Fars Filolojisi bölümünde okurken bizlere ders veren  yüce gönüllü Tahsin Yazıcı, İhsan Örücü, Ali Milani, Ahmet Suphi Furat, Nazif Hoca  ve onu  en çok  seven yekta insan  Nihat Çetin gibi hocalarımız  vardı.  Bu hocaların her biri birer kıymet idiler. Nihat Çetin hoca,   Yusuf Demirkol’un her derdine derman olurdu. 

    Ben: Er öğretmenlik yapmak için bıraktığım tek derse  askerde iken  sınava girip  mezun olunca  ; Arapça hocam yekta insan Nihat Çetin  , Lalelideki  Hacı Bozanoğulları Lokantasında özel yer  ayırarak , yemeğe davet etmişti.  Lokantanın sahibi,  hemşehrim ve dostum Hikmet Hacı Bozanoğlu , o zaman bizim bölümde  asistanı idi. O, hocanın bu jestine çok şaşırmıştı.   

      Ve  Hikmet hayretler içinde ; Nihat Çetin hocaya :” Hocam, İbrahim Halil zaten bizim kardeşimiz.  Buna ne gerek vardı? İkiniz de lütfen bizim davetlimiz olunuz ! ” dediğinde.  Nihat Çetin hocam : “ Olur mu Hikmet?  İbrahim Halil  bugün mezun oldu ! O benim özel misafirimdir!” demişti gülerek. Ne günlerdi o günler? 

      Bu bir ilkti benim  Üniversite hayatımda. Mezun olan öğrencisini davet eden  Nihat Çetin hocadan  başka bir hoca  var mıdır acaba bu koca dünyada ? Bunu bilmem! Ama ben davet edilmiştim.   İşte böyle bir zat;  Yusuf Demirkol’un  hamisi ve en yakın dostu idi.

      Yusuf Demirkol’un babası Halil amcanın ;  Urfa, Haşimiye Meydanından  Kendircilere  doğru  giderken;  sağda  küçük bir attar dükkanı vardı.  Halil amca ve kardeşi Nuri  o dükkanı işletiyorlardı. Halil amca iri yarı, güleç yüzlü dindar bir zattı. Dili tatlı ve cana yakın biri idi. Az konuşurdu.  Ekseriye dükkanda o otururdu. Onların  dükkanlarında ıtriyat , kına çeşitleri , tuhafiye gibi öte beri attariye  eşyaları ile Gaziantep’te Mehmet Yeşilnacar’ın dayılarının imal ettiği  yeni yün  ‘ Yeşilnacar kilimleri’  satılıyordu. O zamanlar  bu kilimler çok revaçta idi. O kadar güzelliklerine rağmen  fiyatları da ucuz idi. 

      İstanbul’dan Urfa’ya tatile gelmiş Yusuf Demirkol  abi dükkanda otururken;  tezgahtaki kilimlerden birini beğenen beyaz ihramlı  , ihtiyar bir kadın  ; kilimlerin  fiyatını sormuş. Kardeşi Nuri  de fiyatı söylemiş.  İhtiyar kadın elindeki paraya bakmış bir de kilimlere ve konuşmadan dükkanın önünden  sessizce ayrılmış gitmiş. İkinci gün  yine gelen  o beyaz ihramlı yaşlı kadın yine kilimlerin fiyatını  sorduğunda aynı cevabı vermiş Nuri. Ve kadın yine bir elindeki paraya,  bir de kilimlere bakmış ve yine  bir şey demeden  boynu bükük bir şekilde uzaklaşmış dükkanın önünden .  

      Yusuf abi, rahatça yerinden kalkmış ve Nuri ile  babasına belli etmeden kadının ardından gitmiş. Yetişince kadına: “  Ezan okunduğunda gel teyze !”  demiş yavaşça. Geri dönüp  dükkana oturmuş.  Öğlen ezanının da eli kulağında imiş. Ezan okununca kardeşi Nuri ile babası Halil amca  karşılarındaki  Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde tafsilatlı yazdığı tarihi   Attar Pazarı Camiine namaza gideceklerdi. Yusuf abi  ise kalacaktı  dükkan da. Onlar gelince  bu kez Yusuf abi de namazını eda edercekti  camide.

     Ezan okunduğunda dükkanda kimse yoksa ;  kapıya bir ip çekerler veya önlüklerini bırakıp giderlerdi camiye.  O zamanlar Urfa ‘daki  esnafın tümü Cuma günleri böyle yapardı . O zamanlar bir güven ve huzur  ortamı vardı çarşı pazarlarda. 

     Ezan minarelerden okunmaya başlamış.  Baba ve oğul  camiiye gitmek için ayrılır. Yusuf abi  dükkanda oturur .  İhtiyar Kadın gelir  ve Yusuf abi  kadının  elindeki parayı saymadan  alır ve onun beğendiği o  kilimi  verir.  Yusuf abi, yaşlı kadına kilimi sermayesinin çok altında bir paraya o  vermiştir.  Kadında sevinerek kilimi almış ve Yusuf abiye  dua ede ede evinin yolunu tutmuştu.  İki gündür huzursuz olan gönlü ancak bu olayla  mutmain olmuştu Yusuf abinin. Çok rahatlamış ve üstünden bir yük kalkmıştı.  Onun huzuru da yerine gelmişti. İçinin sevinci yüzüne  vurmuştu . 

    Camiiden gelen kardeşi Nuri ve babası ; bakmışlar tezgahta  bir kilim eksik. Nuri kasaya bakmış ve kasadaki para da  yarı fiyatın altında. Nuri bir şey diyememiş abisine. Babası da bir şey dememiş ona. Yusuf abinin ise bu Attar dükkanda  ilk vukuatı  da değilmiş ha !  

        Bu olayı hocası  Nihat Çetin’e anlatırken : “ İhtiyar kadına acıdığından  o kilimi verdiğini ”  söylemiş utanarak. Hocası Nihat Çetin de  :” Yusuf; ticarette merhamet, sermayeyi kediye yüklemektir! “ demişti  ona.    

       Nihat Hocam,  İktisat Fakültesi binasının yanındaki  Şarkiyat Kütüphanesindeki çalışma odasında beni her gördüğünde: ” İbrahim Halil; babasına söyleyin  Attar dükkanını Yusuf’a bırakmasın.  Yoksa  Yusuf sermayeyi kediye yükler !“ derdi.   

    Ondan başka bir anekdot  :

     Yusuf abi   ; bir gün yine Attar dükkanda otururken oradan geçen ( Tatar Kadayıftan her zaman sıcak peynirli kadayıf ikram ettiği  adamlardan biri ):” Halil amca ,Allah razı olsun Yusuf’tan. Bize her zaman tepsilerle kadayıf yedirir !” demiş.  Halil amca da bir şey demeden Yusuf’un   yüzüne tebessümle bakmış. 

      Bu kez  Yusuf abi anlatı bana :

    “ Görüyor musun İbrahim Halil, yaptığımızı gelip bir de ihbar ediyorlar  babamıza bu zühtüler  ?”    O ,Urfa misafirperverliğinin İbrahim’i elçisidir   O, merhamet ve sevginin Urfa’da yaşayan  yüzüdür. O, vefa ,sevgi  ve dürüstlük timsali  yüce gönüllü  bir derviştir.     

     İkinci nesil Büyük Doğucu olan bizler ; Harraniler olarakta anılırız  Urfa’da. 

     Zira:  Harran Üniversitesi Kurma Derneği, Harran Kitapevi, Harran Kültür ve Folklor Dergisi ve Harran Gazetesi, Harran Voleybol takımı  gibi her şeyde Harran  isimini kullandığımızdandır bize verilen bu isim. 

   Harran’lı ibni Teymiyye’de bizim için çok önemlidir. O yiğit alim;   ilimde bir Selahaddin’dir.   Yola çıkarken: “ Harran’ı tarihte değil, tarihi Harran’da aramalıyız. “ mottosunu tam yarım asır önce kullanmıştık. Sonradan zaman gösterdi ki, “ Göbeklitepe “ kazıları bizleri haklı çıkardı. Urfa Mekke’den sonra dünyanın merkezidir. 

     Yusuf abi de biz gençlerin her türlü  kültürel, edebi, siyasi ve fikiri çalışmalarımızda , gerek dergi ve gazeteler neşrettiğimizde ,  Harran Üniversitesinin  kuruluş çalışmalarına kadar  hep bizimle olmuştur. 

      Yusuf abi, bizzat benim Belediye Başkanlığı seçimleriyle ,  Milletvekili seçimlerim de siyasi çalışmalarımın  tamamını  desteklemiş ve hep yanımda  durmuştur. Onun bu gayreti ve desteği her şeyin fevkındedır. Bunu   asla  unutmam ! 

      Yusuf abi,  bir Urfa sevdalısı  vakıf  bir adamdır. O, Urfa’nın külahlı münevveridir. Onun daha çok sayılacak güzel vasıfları vardır . Onun her konuşması  birer vecizedir. O , ömrünü Urfa’ya adayan , yürüyen  tarihi bir candır. Onun her söylediğinde bir hikmet vardır. 

   O:” Vefası olmayanın yemeği yenmez;  şifa yerine,dert olur insana !” derdi bana. 

   O , bir yere ziyarete giderken hiç eli boş gitmezdi.  O : “ Değirmene nasıl ünlüksüz gidilmezse, misafirliğe de öyle eli boş gidilmez!” der.  Onun elinde hiç bir şey olmasa , bir defter ile bir kalem götürür gittiği yere. O, ceplerinde gül yağı şişeleri  taşır ve onları  dostlarına hediye ederdi.  

  Her dem  : “  Cahil ve cimri ile sakın arkadaşlık etme !”  der ve eklerdi: “ İnsanları iyi tanımak gerek. İnsanoğlu ahlak , ilim ve imanla meşbu değil ise, o  başı boş gezen canavarlardan da daha tehlikelidir ! “  Ve hemen  eklerdi  filozofça : “ Her insan bir av peşinde , tuzaklar değişik !” 

      O, yaz / kış sıkı giyinir ve küllahı da her dem başındadır.  Onun gittiği mutat yerler vardır : Dergah Çayevi, Çüt Kubbe Çayevi ,  Cevahir Konağı ve Tarihi  Anzelha Parkı  ile Ahmet Rıdvan Paşa’nın , Osmanlı döneminde Halillülrahman gölünün kıyısında yaptırdığı o  inci gibi Camiin  avlusundaki medrese hücrelerinden birini mesken tutmuştur. Orada tam caminin giriş kapısına bakan  oda onundur . Ve bu oda ; onun hem  arşivhanesi , hem de sır odasıdır. Oda  gazete kupürleri , dergi ve kitaplarla doludur. 

   O,  İl dışından gelen dost ve misafirlerini bu müstakil odasında kabul eder. Onlara yemek yedirmeden  de  asla göndermez . Urfa’ya gidipte ona misafir olan veya  görüşen hiç kimse onun yemeğini  yemeden ayrılan olmamıştır bugüne dek ! 

     Onun evde  ender  kitaplarla dolu güzel bir kitaplığı vardır. O kadar kitap  sever ki,  Urfa’da her açılan yeni kütüphaneye mutlaka  kitap bağışlar. O, Urfa’nın yaşayan  kültür ve nesep hafızasıdır. Abdülkadir Kol da bu konuda ondan geri kalmaz bir beyne sahiptir. 

     Yusuf Demirkol abi; Urfa’nın köklü ve eşraf  ailesindendir. O, Urfa’da herkes tarafından sevilir.  O, köklü  Demirkol ailesinin gülüdür. Yusuf abi, edip,nüktedan , nazik , kibar, temiz giyinen ,mümin , ibadetine düşkün ,mütevazı ve edep numunesi  bu  asrın yaşayan velisidir . 

    Yusuf Demirkol ağabeyle ; elli dokuz yıllık eskimez dostluğumuz da  onunla birlikte  dost olduklarımız;  en başta muhterem Urfa müftümüz Halil Günenç hocamız , Abdülkadir Karahan, Molla Said Tekin hoca,Arap Muhammed Tokmak hoca  ,  Rafii Hafız, Şeyh Muzaffer  Aydın, Hacı Abdülkadir Özen , Dede Osman, Sabri Arslan, Nihat Armağan, Zübeyir Yetik, Mehmet Akif İnan, Salih Özcan,Yaşar Bağdatlı, D. Mehmet Doğan, Faik Güngör, Halil Küçük,  Kuddusi Yüksekdağ, Ahmet Aytimur, Mahmut Alagöz, Mehmet Okay,  Abdülkadir Rızvanoğlu, Eyyüp Karakeçili, Mehmet Yeşilnacar, Ali Bahçivan,Hasırcı Mahmut, Ahmet Rüzgar, Şevki Hafız, Yaşar Hafız,Cahit Hafız,  Halil Hafız,  Halil Biner, İsmail Demirkol, Mahmut Yaşar Uğur , Mehmet Emin Ergin , Ahmet Ayoğlu, Nihat Özbek, Ahmet Apaydın, Mehmet Oymak, Azmi Aksu, Azmi Akbıyık, Mustafa Dişli, Mahmut  Kaytan Hafız , Hasan Duruer, Yusuf Uruntaş, Kitapçı Bakır Yavuz , Terzi Ekrem Kara, Mahmut Karakaş, Naci İpek, Dr. Münip Görgün,  Dr. Burhan  Vural, Adil Saraç, Halil Soran, Mehmet Atilla Maraş, Mehmet Dartar, Salih Beşkardeş, Sabri Tepe, Mehmet Gerger, Emin Karabulut, İlyas Badıllı, Salih Badıllı, Hasan Dinç, Ömer Saatçı, Mehmet Fahir Kayacan, Müslüm Ülgen, Cihat Kürkçüoğlu ve Hüseyin Baykuş gibi dostlarla öyle çok hatıralarımız  var ki, onlardan birer satır  bahsetsem sayfalar dolar. 

       Ancak dostu Ahmet Cihat Kürkçüoğlu’ nin

Yusuf Demirkol’un kalp gözü açık biri olduğuna dair anılarından bir ikisi:

     “ Yusuf ağabey fakir fukarayı arayıp kollar, tespit ettiği fakirlerin evlerine düzenli yemek gönderir, her kurban bayramında dostlarından topladığı kurban etlerini Çardaklı Köşk lokantasında biriktirir ve yoksulların evlerine dağıtırdı. Sofrası herkese açıktı. Ermişlik yönü olan, tevazu sahibi bir insandır. 

       Birincisi:

“ Urfa ⁠Vali yardımcılarımızdan Sayın Hasan Duruer ile dostluğu vardı. Hasan Bey Urfa’dan ayrıldıktan sonra bir defasında Urfa’ya gelmişti. Kendisiyle Balıklıgöl’de geziyorduk. Hasan Bey Yusuf ağabeyi sordu ve onunla da görüşmek istediğini söyledi. O sırada telefonum çaldı. Arayan Yusuf ağabey idi. “Cihat Bey dün akşam rüyamda Hasan Bey’i Urfa’ya gelmiş gördüm. Hayırdır İnşallah!” dedi. Ben de; “Doğru görmüşsün. Hasan Bey Urfa’da ve şu anda Balıklıgöl’de birlikteyiz, biz de seni arayacaktık.” dedim.

      İkinci olarak:

    “  ⁠ Başbakan Binali Yıldırım Bey ile Urfa’da tanışması var. Binali Yıldırım Urfa’da Balıklıgöl’ü ziyaret ediyormuş. Yusuf abi de orada fakat Başbakanın çevresi insanlarla öyle bir sarılı ki yanına yaklaşmak mümkün değil. Yusuf abi Başbakan’ın Erzincanlı olduğunu biliyor. Hemen, Erzincan’ın ünlü evliyalarından Terzi Baba aklına geliyor. Başbakan’a “Hoş gelmişsin, Terzi Baba’ya selam söyle.., Terzi Baba’ya selam söyle…” diye bağırıyor. Başbakan duyuyor ve Yusuf abiyi yanına çağırıyor. Terzi Baba hakkında konuşuyorlar. Birlikte fotoğraf çektiriyorlar. 

       Üçüncü olarak ta :        

      “ Onbirinci Cumhurbaşkanlarımızdan Sayın Abdullah Gül ile Balıklıgöl’de tanışması var. Yusuf abi Ebu Necîb Sühreverdi’nin Yönetenlerin Yönetimini konu alan “Nehcu’s-sülûk Fî Siyâseti’l-Mülûk” adlı siyasetnamesinden Devlet Başkanlarının vasıflarını ve yapması gerekenleri anlatan bölümün önemli başlıklarını fotokopi yaptırarak çerçeveletmiş ve Balıklıgöl’ü ziyaret eden Sayın Cumhurbaşkanı’na takdim ediyorlar. “  Kimse ulaşamazken o tarihi bir levhanı takdim ediyorlar. 

     O, yemez ama yedirir ve kimsesiz fakir çocukların her zaman hayırsever amcalarıdır. Fakir ve yetimleri  her bayram giydirerek sevindirir. Çamlıderedeki tarlasından gelen paraları  hep hayır ve hasenatta harcar . Hiç evlenmemiş bekardır. Davet edilmeyen hiç bir yere gitmez. Davet edilen yere de  hiç üşenmez.  

     Yusuf abi , Urfa Büyük Doğu ekolünün hayatta kalan son temsilcisidir. Urfa’nın birinci nesil  ;  Dokuz Büyük Doğucusundan elimizde kalan tek zat; Üstad  , namıdiğer  Külahlı Münevver : Yusuf Demirkol’dur ! 

     Yıllar  önce ; Üstad Necip Fazıl  Kısakürek ile  rejimin o karanlık dönemlerinde çekinmeden  onunla  yoldaşlık yapan  Urfa’nın Büyük Doğu davasının  önde  gelenlerinden şair , yazar Mehmet Akif İnan, yazar Mustafa Yazgan, şair , yazar, şair  Zübeyir Yetik , neşriyatçı Nihat Armağan, yazar Ali Haydar Öztürk, şair Halil Gülüm , gazete bayii ve esnaf Vahid Gayberi , memur Emin Beyazgül ve de şair , yazar Mehmet Rağıp Karcı’dan  sonra hayatta kalan  Büyük Doğu fikriyatının  son Urfa temsilcisi namıdiger  Külahlı Münevveri Yusuf Demirkol abimizdir.  Onun benim gönül aynandaki yeri her zaman bambaşkadır. Vesselam.