S. Cenap BAYDAR

S. Cenap BAYDAR

Herkesin fikrine saygı göstermemiz lazım mı?

Sosyolojinin kurucu babalarından biri olan Emil Durkheim, toplumca kabul gören normların ve ortak değerlerin ortadan kalkması, davranışlarımızı düzenleyen sosyal standartların çözülüp yok olması halini “anomi” olarak tan…

Zorbalığa karşı çıkamayanları anlama kılavuzu

Hayatım boyunca insanların hadiseler karşısında iradi bir tutum aldıklarına, yani hangi safta duracaklarına hür iradeleri ile karar verdiklerine inandım. Sevdiğim saydığım dostlarımın, yakınlarımın ahlaki, vicdani, insan…

Bu devirde fakirliğe övgü ile rıza üretilebilir mi?

Tarih boyunca Müslüman ve Hıristiyan topluluklara anlatılan fikirleri incelediğimizde, bir taraftan dünya hayatının geçiciliğinin, dünyevi ihtirasların anlamsızlığının, maddi varlıklara sahip olmanın önemsizliğinin vurgu…

Gecekondu ve Gökdelen

Biraz duvarcılık, biraz tesisatçılık, biraz temel atma, biraz çatı yapma bilgisi, biraz para ve elinden iş gelen birkaç akrabanın desteği, derme çatma bir gecekondu inşa etmek için yeterli olabilir. Fakat bir gökdelen ya…

Radikallerin reçeteleri derdimize deva olabilir mi?

Bilim, din, ideoloji gibi “büyük anlatılara” artık kuşkuyla yaklaşılan postmodern devirde insanlığın kollektif eylemlere geçme, ortak ideallere doğru hamle yapma, uzun vadeli planları sabır ve sebatla hayata geçirme kabi…

Düşünce hapishanemiz: Zihniyet

Zihniyeti, bir ferdin veya grubun dünyayı algılama, yorumlama ve anlamlandırma şekli, inanç, değer, varsayım ve davranış kalıplarının tümü olarak tanımlayabiliriz. Çevremizde olup bitenlere nasıl tepki verdiğimizi, hangi…

Yapay zeka doktorluk yapabilir mi?

Gelişen modern teknolojiler, bilgisayarlı tomografi, MR ve ultrason gibi büyük teknolojik ilerlemeler, tıp bilimi ve hayat konforumuz üzerinde muazzam etkiler gösterdi. Yapay zekanın sağlık sektöründe kullanılmaya başlam…

Yapay zeka çağına hazır mıyız?

Sanayi çağı, bilgi çağı, internet çağı derken yapay zeka çağının kapısını açmış bulunuyoruz. Yapay zeka (YZ), hayatımızın her alanına büyük bir hızla nüfuz ediyor. Akıllı telefonlarımızda, arama motorlarında, sosyal medy…

Nüksedip Metastaz Yapan Kanserimiz: Neo-İttihatçılık

Gözlerinin önünde paramparça olan devletlerinin çöküşünü durdurup, hiç olmazsa elde kalanları bir arada tutmayı kendilerine ideal edinmiş son dönem Osmanlı gençlerinin ideolojisi: “ittihatçılık”… Önce “Genç Osmanlılar” (…

Tanrısını Öldürenlerin Büyümesi Durunca

Kapitalizmin üzerine inşa edildiği ana sütunlar: birikim, sermaye, verimlilik, gelişme, ilerleme, büyümedir... Endüstriyel/teknolojik üretim, binlerce yıllık tarım toplumunun hayatını kökten değiştirecek, asırlarca içsel…

Bize yeni bir ‘Biz’ lazım

Tarihi bir kırılma noktasına doğru ilerliyoruz. Asırlardır, mütemadiyen ağırlaşan bir bavul gibi sırtımızda taşıdığımız, bir türlü yakamızı kurtaramadığımız iç çekişmelerimiz, husumetlerimiz, düşmanlıklarımız, kan davala…

Siyasette Voltran'ı Oluşturmak Nereye Kadar?

Vefat eden bir yakınının Cuma namazından sonra kılınacak cenaze namazı için köyüne giden bir arkadaşım köy imamının hutbede şunları söylediğini aktardı: “Yemler, gübre zamlanıyor diye şikâyet ediyorsunuz. Ama önce şunu s…

Anomiye sürüklenirken

"Anomi”, kanunların, temayüllerin, yerleşik toplumsal değerlerin çözülmesi, ya da daha genel olarak kuralsızlık anlamına geliyor. Amerikalı sosyoloji profesörü Robert K. Merton (1910-2003), ilk olarak Emile Durkheim’ın o…

COCO

Hafıza, insan hayatındaki en mühim unsurlardan biri. Belli bir açıdan bakıldığında hepimiz aslında hatırladıklarımızdan ibaretiz. Birçok filmde işlenen konudur: Hafızasını yitiren insanlar tamamen başka birine dönüşür, h…

Şeyleştirme yabancılaşma putlaştırma

Soyut varlıkları ve kavramları anlamak kolay bir iş değil. Pek çok insan, mahiyetini doğru dürüst kavrayamadığı soyut varlık ve kavramlara karşılık gelecek fiziki semboller, maddi “şeyler” üretiyor. Fakat bunu yapınca o…

İnsanlığın ne önemi var? Mühim olan para!

Özdemir Erdoğan’ın 1977 yılında çıkardığı 45’likte yer alan meşhur şarkısı radyolarda sık sık çalınırdı eskiden: Paranın ne önemi var? / Mühim olan insanlık! Denizde balık, havada talih kuşu / Acıkan bir midenin huzursuz…

Akıl ve Hislerin Çarpışmasından Ne Çıkacak?

Amerikan seçimlerinde ortaya çıkan sonuçlar üzerine hayli derinlikli analizler yapıldı. Biden kazandı ama Demokratlar beklendiği gibi Trump ve temsil ettiği zihin yapısına karşı “ezici” bir üstünlük sağlayamadılar. Eller…

Kusursuz fırtına

Aynı anda kopan birden fazla büyük kasırganın üst üste binerek yol açtığı çok yıkıcı doğal felakete “kusursuz fırtına” deniyor. Bu ismi taşıyan, etkileyici bir sinema filmi de var. Kusursuz fırtına ifadesi -başka bir bağ…

Bir başkadır afaziklerin diyaloğu

Birbirimize derdimizi nasıl anlatıyoruz? Bilgilerimizi, fikirlerimizi, duygularımızı nasıl aktarıyoruz? İletişimin beş temel unsuru, kaynak (gönderici/verici), mesaj, kanal, hedef (alıcı) ve geri bildirim. Bunlarla berab…

Arızalı trafik lambaları bir sinyal verir

4 Ağustos 2020’de Beyrut Liman’ında vuku bulan dehşet verici patlama 158 kişinin ölümüne, 5000 kişinin yaralanmasına, 300.000 kişinin evsiz kalmasına ve 15 milyar dolarlık hasara yol açtı. Bu büyük yıkıma sebep olan neyd…