Ersin Çelik: “Yahudi aklı” bir markayı nasıl batırıyor?

Youtuber Ruhi Çenet’in 26 Ağustos’ta yayımladığı “Hasidik Yahudiler” belgeseli bir haftada 70 milyon izlenmeye dayandı.

Belgeseli asıl viral yapan, Yahudilerin kutsal günü Şabat’ta çalışmayı yasaklayan dini kuralların etrafından dolaşmak için geliştirilen yöntemlerdi. Bir Hasidik’in kullandığı “Yahudi aklı buna da çözüm buldu” sözü kısa sürede sosyal medya formatına dönüştü. Dünyanın dört bir yanında insanlar Hasidik kıyafetleriyle gündelik sorunlara buldukları absürt çözümleri aynı cümleyle mizahlaştırdı.

Marka, tüm insanlığı aptal yerine koyarcasına, tek bacağı bulunan sporculara tek ayakkabı satın alma imkânı sağlandığını duyuruyordu. Fakat bunu Gazze’de katliamlara katılmış bir işgalci üzerinden anlatmak, uzuv kaybı olan sporcuları soykırım propagandasında kullanmaktı.

Yahudi aklı bunu da düşünmüştü… Çünkü Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de, aralarında çok sayıda çocuğun da bulunduğu 5 binden fazla insan uzuv kaybına uğradı.

Böyle bir tabloda Adidas’ın İsrail ordusunda görev yapmış bir askeri “ilham veren kahraman” olarak sunması siyasi bir tercihti. Yani bilerek, isteyerek çekilen ve yayımlanan bir videodan söz ediyoruz.

Üstelik şirket, yalnızca Arapça hesabından “Kimseyi gücendirmek gibi bir amacımız olmadı” açıklaması yapmakla yetindi. Türkiye dâhil küresel hesaplarında ise uzun süre herhangi bir açıklama yayımlanmadı. Tepkiyi Arap coğrafyasının hassasiyetine hapsetmeye çalışan Adidas, berbat iletişim stratejisiyle Batı’daki öfkeyi daha da büyüttü.

BDS hareketinden akademisyenlere, Avrupa Parlamentosu üyesi Rima Hassan’dan oyuncu Javier Bardem’e kadar geniş bir kesim Adidas’a yönelik boykot çağrılarına katıldı. Böylece Adidas’ın kapsayıcılık görüntülü kampanyasının aslında soykırıma destek filmi olarak algılandığı tescillendi.

Ruhi Çenet’in belgeselindeki replikler üzerine üretilen içerikler ve Adidas’ın reklam filmi arasında dolaylı ama çok ilginç bir bağ var aslında.

Şöyle izah edeyim. Belgeseldeki Hasidik’in ışığı cumadan açık bırakarak cumartesi günü elektrik açmama yasağını delmesini “Yahudi aklı buna da çözüm buldu” diyerek övünmesi ile Adidas’ın bir soykırımcıyı “kahramanlık hikayesi” olarak pazarlaması aynı varsayımdan besleniyor: