Hikmet Kavramı Üzerine Bir Deneme

Hikmet Kavramı Üzerine Bir Deneme
Bir düşünce sisteminin temel taşları, kavramlardır. Kavramların anlamları ve hayata etkileri düşüncenin gelişimini direkt etkiler. Bir kavramın bilinmesi ve idraki bütün düşünceyi etkiler.

Bu kavramlar ana ve ara kavramlar olarak kategorize edilebilir. Ana kavram kategorisinde ele alınması gereken kavramlardan biri de hikmet kavramıdır.

Hikmet, "anlayış, gerçeği bilme, sezgi gücü, iş ve sözlerde isabetli olma, düşünce planında kalmayıp, eyleme dönüşen yararlı ve derin bilgi ilim ve akıl ile doğruyu bulma gibi değişik şekillerde tarif edilmiştir. Hikmet, gizli sır, ne olduğu anlaşılmayan sebep ve hakikat; hakikat ve ahlaka dair kısa söz ve mesel şeklinde tanımlandığı gibi, eşyayı layığı ne ise o surette bilmek, işleri nasılsa öyle yapmak24 şeklinde de tanımlanmıştır."

"Kuran'da hikmet kavramı pek çok yerde yüce ruhi bilgi olarak tanımlanmış ve daha çok "kitap ve hikmet" bir arada Allah tarafından insanlara verilmiş bir rahmet (hediye) olarak sunulmuştur. Ayrıca Kuran'da hikmet yol gösterici bilgi olarak da geçmektedir."

"Hikmet hem ilimdir, hem de isabetli ve tutarlı iş yapmadır. Buradan hareketle bazıları ona ahlaki bir anlam yükleyerek, hikmetin bilgi ve eylem olduğunu ileri sürmüşlerdir. Ahlakın meşru temeli doğru ve kesin bilgidir. Bu bilgiye sahip olan kişi de hikmete sahip kimsedir. Yeterli ve doğru bir araştırma ve tefekkür, kişiyi doğru bir hükme varmaya, dolayısıyla hikmete göre iş yapmaya götürür."

"Genel olarak "hikmet"; faydalı amele götüren bilgi, bilgiye dayalı olarak ortaya konulan faydalı amel ve amelde sağlamlık demektir. Hikmetli davranış, doğru bilgi üzerinde, insanlığa ve topluma yararlı olarak ortaya konulan sürekli ve devamlı davranışlardır. Hikmete ulaşmak, büyük bir çaba ve uzun bir zaman süreci gerektirir. Bu süreç, insanın bilgi donanımını güçlendirirken, onun hayatı, evreni, insanı ve bunlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kanunları tanımasını ve olgunlaşmasını sağlayacaktır. Bu süreçten geçen, fikri ve fiili olgunlaşma sürecini dolduran insan artık hikmete yaklaşmış demektir."

"Hikmet kavramı, kelâm, fıkıh, tasavvuf ve felsefe gibi ilim dallarında farklı yönleriyle anlamlandırılmıştır. Hikmet konusu kâinatın işleyiş tasavvurundan başlayarak insan açısından neyin iyi neyin kötü olduğu, Allah insan ilişkisi gibi oldukça geniş bir alanda işlenmiştir. Hikmet "akıllı ve bilge bir kişinin deneyim ve birikimlerini özlü şekilde ifade ettiği bir söz" manasında kullanılmış olmakla birlikte "bütün özel bilgi alanlarını kuşatan kapsamlı derin bilgi, ilâhî gerçek, Kur'an'ın derin anlamını kavramaktan doğan bilgi ve bu bilgilere uygun yaşama tarzı, Peygamber'in (s) sünneti gibi manalara da hamledilmiştir."

Devamı: https://www.kitaphaber.com.tr/hikmet-kavrami-uzerine-bir-deneme-k5210.html

Bu haber toplam 116 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim