19.yüzyıldaki Çerkes sürgününde Anadolu'ya yerleşen “Şhaplı” adlı Wubıh ailenin çocuğudur. Mekteb-i Sultani ve Harbokulu’da öğrenim gördü. Osmanlı ordusunda görev aldı. İhtilalci eylemleri takibe uğradı, 1896’da Trablus Askeri Rüşdiyesi’ne Fransızca öğretmeni olarak gönderildi. 1902’de Paris’te toplanan “Osmanlı Liberalleri Kongresi”ne Çerkes göçmenleri temsilcisi sıfatıyla katıldı ve bu kongredeki anlaşmazlıkların uzantısı olarak Prens Sabahattin Bey’le “Teşebbüs-ü Şahsi ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti”nin kurucuları arasında yer aldı.
Avrupa'dan Kafkasya yoluyla geçtiği Anadolu'da "Erzurum İsyanı"ndaki (1907) rolü dolayısıyla ömür boyu hapse mahkum edildi. Meşrutiyet döneminde toplanan ikinci Meclis-i Mebusan'da Erzurum'dan bağımsız milletvekili olarak yer aldı. Mart 1914'te ekonomik ve politik bağlar oluşturmak amacıyla Türk ve Rus üyelerin birlikte kurduğu "Osmanlı-Rus Cemiyeti"nin kurucuları arasında bulundu ve cemiyetin veznedarlığını yaptı. "Çerkes İttihad ve Teavün Cemiyeti", “Türkiye'deki Kuzey Kafkasya Siyasi Göçmenleri Komitesi” ve "Şimali Kafkas Cemiyeti" gibi Kuzey Kafkasya diaspora örgütlerinde aktif şekilde çalışmıştı. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde, başında bulunduğu "Osmanlı Milli Telgraf Ajansı"nın olanaklarını seferber etti.
İstanbul’un İngilizler tarafından işgali sonrasında Mayıs 1919'da Malta’ya sürülenler arasında yer aldı. Malta dönüşü Kuzey Kafkasyalı bazı politik göçmenlerin Batı ülkelerine yerleşmesine yardım etti. Mülteciler tarafından Varşova'da oluşturulan "Kafkasya Dağlıları Halk Partisi"nin kuruluşuna katkı sağladı. 7 Ocak 1930 tarihinde İstanbul'da öldü.
Hüseyin Tosun
M. Çetin BAYDAR
Bu yazı toplam 3501 defa okunmuştur.
- Yorumlar 0
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
SON EKLENEN GALERİLER
“İrade-İsyan-Ahlak Nurettin Topçu” kitabı çıktı
Mehmet Kurtoğlu’nun yeni şiir kitabı: Kara Dehlizlerde Ben- Spinoza Felsefesi İçin ❝El Kitabı❞
- TYB İstanbul’dan D. Mehmet Doğan Anısına Kitap
- “Dostlarının Dilinden D. Mehmet Doğan”
- “Dil Çöktü”
- Özbahçe’nin yeni eseri: “Zarifoğlu İns’teki Yabancı” çıktı
- Uluçay’ın yeni kitabı “İnsanlık Tarihinde Erdem Arayışı” çıktı
- Kala’nın “İnsanı Aramak” kitabı çıktı
- “Spinoza’nın Tanrı Anlayışı” kitabının 4. Baskısı çıktı
- 15:53 - TYB’nin 50. Yıl hazırlıkları ve yeni vizyonu masada
- 14:37 - Turgut Özal'ı rahmetle anıyoruz
- 11:22 - Yavuz Selim: Ebu’l-Hayr
- 11:05 - Kötülük ve insan yetiştirme arasında
- 10:58 - Türkiye Yazarlar Birliği 50. Yıla hazırlanıyor
- 10:46 - TYB’nin 50. Yıl hazırlıkları ve yeni vizyonu masada
- 10:31 - Dr. Yunus Emre Aydınbaş: Savaşın küresel ekonomiye fatura edilen maliyeti: Savaşflasyon
- 19:59 - TYB’de Prof. Dr. Muhammet Enes Kala dönemi başladı
- 13:52 - TYB’ye tebrik ziyaretleri devam ediyor
- 09:30 - Urfa’dan ve Maraş’tan gelen acı haberler yüreğimizi dağlamıştır.
- 17:05 - Safahat Okumaları Prof. Dr. Maksut Yiğitbaş ile Devam Ediyor
- 11:39 - Mustafa Tekin: Parçalı Algı/Bütünsel Kavrayış
- 11:37 - Mustafa Sabri Beşer: Ailedeki kırılmanın telafisi olur mu?
- 11:36 - Ersin Çelik: Zırh delindi: Evet sen İsrail’sin!
- 11:36 - Mustafa Kutlu: İstanbul’u gezmek
TYB BÜLTEN
TYB 2024 Aralık Bülteni yayınlandıTürkiye Yazarlar Birliği Kültür ve Sanat Bülteni'nin 2024 yılı Aralık ayı sayısı çıktı.- TYB Bülteni D. Mehmet Doğan Özel Sayısı YayınlandıTürkiye Yazarlar Birliği Kültür ve Sanat Bülteni'nin 2024 yılı Eylül ayı D. Mehmet Doğan özel sayısı çıktı.
- TYB 2024 Haziran Bülteni yayınlandıTürkiye Yazarlar Birliği Kültür ve Sanat Bülteni'nin 2024 yılı Haziran ayı sayısı çıktı.
- TYB 2024 Şubat-Mart Bülteni YayınlandıTürkiye Yazarlar Birliği Kültür ve Sanat Bülteni 2024 Şubat-Mart sayısı çıktı.
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.