Topçu’nun İnsan Modeli ve Maarifin Millîliği

Memiş OKUYUCU

Filozofik bir kavrayış ve bir alim ağırlığı ile maarife odaklanan Topçu, hayatının en velûd düşüncelerini maarif sahasında ortaya koymaya devam etmektedir.

Tefekkürünün en derinlikli kısmını diyebiliriz ki maarifi merkeze alarak oluşturduğu mektep ve gençlik üzerine tasavvurlarla ortaya koymuştur.

Topçu’nun idealize ettiği düşünce sistematiğinde milletin kurtuluşuna kapı açacak olan maarifin niteliği ve mefkûresi bellidir: ‘’ilkokulundan üniversitesine kadar bütün basamaklarında bin yıllık millet iradesiyle bin dört yüz yıllık millet karakterinin yaşatılacağı’’ bir yapıda olması gerektiğini belirtir. Bunun yol ve yönteminin ise insanı meydana getiren üç unsurdan birisi ‘’ruhi unsurun’’ sağlanacak ‘’ahlâk ve maneviyat’’ eğitimi ile yükseltilmesi üzerinde durmuştuk.

Aşk ve ilham ile yükseltilecek şahsiyet ile nesil, bedenlerini hoyratça kutsallaştırarak mide ve haz yüklü zevklerin esiri olmaktan kurtarılmalı. Aksi halde toplumu oluşturan fertler tek tek ‘’riya ve müdâhane(şahsiyet zayıflığı, yağcılık)’’ye teslim olurlar. Böyle bir cemiyet mektebinde ise şahsiyetli insanlar yetişmesi beklenemez. Şahsiyetsiz insanlar çoğalır ve yayılır.

Topçu’nun mektebinde ilkokuldan itibaren çocuğa ilk sunulacak şey ‘’hürmet’’tir. Bunun da ilk denemeleri medeniyetimizin ve atalarımızın büyüklüğünü aksettiren tarihimizden şuur inşa eden modellemelerle birlikte ibadetler öğretilmeye başlanmalıdır. Bunun için öğretmen yetiştirme sistemi bu ideallerle mücehhez olarak yeni baştan yapılandırılmalı. Sistemin öngördüğü insan modeli/ideali müfredatı, ders kitapları ve tüm programları ile bu çerçevede oluşturulmalıdır. Hürmet ideali ile yüklenen sitemden yetişen hiçbir çocuk artık varlığın ’’insan, eşya’’ sefaletine razı olamayacaktır. Dolayısıyla kardeşlik duygusu gelişip güçlenecektir. Hürmetle yüklü olarak yetişen bir insanın kalbinden bütün varlığa bir merhamet penceresi açılacaktır. Hakiki manada bir milli maarifin tüm kademeleri insanını hürmet ve merhamet haddelerinden/terbiyelerinden geçirecek şekilde meydana getirilmeli. Bu ahlâk ve maneviyatla yetişen insanlar, cemiyette ikbal tedariki yolunda tüm değerleri ayak altına alan, tamah ve hırslarının esiri olan değil, sanattan edebiyattan zevk alan, kardeşine yardım ve hizmet duygusuna sahip insanlar olarak yetişecektir. İki yüz yıldır kaybedilen ‘’insan’’ da bu insandır.

 

Topçu’ya göre Türk Maarifi ‘’ edebiyat, tarih ve felsefe kültürü’’  üzerine kurulup insan ideali ve modelinin hedefinde ise ‘’ örnek insan’’ olmalıdır. Örnek insanın hamurun ahlâk ve maneviyat üzerine mayalanmalıdır.

Topçu’nun maarifin idealinin mektebi ‘’mabet’’ mesabesindedir. Yani diğer ibadethaneler gibi Topçu’nun mektebi kutsal bir mekân hükmündedir. Hayalini süsleyen İbni Sina’ların Gazali’’lerin yetiştiği aşkın ilim zamanlarına doğru bereketli bir iklim oluşturmaktır.

‘’Gayesi insanı anlaşılmaz çokluğun karmaşasından kurtarıp, zihinleri manalı ve tatmin edici birliğe ulaştırır. İnsan iradesine takip edeceği istikameti gösterir ve birliğe götüren her hareket gibi ruhi sonsuzluğun sevgisine kavuşturur.’’

 

Topçu’ya göre ‘’en büyük ders Lehvi Mahfuz’da görülüp öğrenilendir.’’ Ve Hoca’nın mektebinde ‘’muallimle talebe ızdırap çekerek öğretmeye ve ıztırapla öğrenmeye muhtaçtırlar. Ders bu tadına doyulmaz ıztırabın sahnesidir. ‘’ Bu öğrenme sahnesinin ilk esası da öğretmenlerin/muallimlerin ‘’olma’’sıdır. Evvelen muallimlerin olgunluğa erişmesi gerekir. 

Öğrenmeyi bir çıraklık olarak görür hoca. Mektebi de bir öğrenme tezgâhı. Öğrenmenin bir usta çırak ilişkisiyle olacağına inanır Hoca. Ona göre mektepte alınan ders;  ‘’ya bir tasavvurdur, ya hayale mal edilir; ya bir hünerdir, ele mal edilir ya bir iradedir iktidarımıza ilave edilir; ya da bir aşktır, kalbe doldurulur.’’   

Hayalden öteye tasavvurlar ettiren, hüner yani bir beceri sahibi kılan, günümüzdeki edilgen ataletin en büyük ilacı yapmak/yaratmak irade ve iktidarına sahip ve kalbine aşkını yüklenmiş bir nesil ideali var. Topçu, bunu gerçekleştirecek bir mektep tarifi yapar.

Devamı: https://www.maarifinsesi.com/topcunun-insan-modeli-ve-maarifin-milliligi/

 

Bu yazı toplam 17 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Türkiye Yazarlar Birliği | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Sitede yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
Tel : 0312 232 05 71 - 72 | Faks : 0312 232 05 71-72 | Haber Scripti: CM Bilişim