Dergi, kâğıdın kalıcı dokusuyla şehrin kültürel mirasını geleceğe aktarmayı ve uluslararası boyutta tanıtmayı hedefliyor.
MESDER Başkanı Ali Avgın’ın derginin genel yayın yönetmenliğini üstlendiği Salkım Söğüt dergisinin yayın kurulu üyeliklerinde; Ali Avgın, Lütfi Bilir ve Nimet Tekerek yer alıyor. Danışma Kurulunda ise; Ramazan Avcı, Prof. Dr. Kemal Timur ve Mesut Bilginer bulunuyor.
Dergide, Kahramanmaraş’ın 2025 yılında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na “Edebiyat Şehri” olarak kabul edilmesinin yankıları kapsamlı bir şekilde ele alınıyor. Şehrin yetiştirdiği önemli şair ve yazarların mirası, akademisyenlerin ve bürokratların değerli katkılarıyla kayıt altına alınıyor. Salkım Söğüt dergisindeki makalelerde, kültürün artık sadece estetik bir unsur olmadığı, aynı zamanda ekonomik ve sosyal kalkınmanın da merkezinde yer aldığı ortaya konuyor. Makalelerde, yaratıcı endüstrilerin desteklenmesinin ve kültürel varlıkların sosyal hayata entegrasyonunun kritik önemi vurgulanıyor.
Şehrin Edebiyatla Bağı Köklü Bir Tarihe Dayanıyor
Şehrin UNESCO çalışmalarının merkezi aktörü olan Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kültür, Spor ve Turizm Daire Başkanı Duran Doğan “Biz Biliyorduk, Artık Dünya da Biliyor” başlıklı yazısında Kahramanmaraş’ı şöyle tanımlıyor: “Bir şehrin ruhunu anlamak için bazen sokaklarını gezmek yetmez; onun kelimelerine kulak vermek gerekir. Çünkü şehirler yalnızca taşla, toprakla, mimariyle kurulmaz. Şehirler, zaman içinde biriken hatıralarla, sözlerle, şiirlerle ve hikâyelerle kurulur. Kahramanmaraş da böyle şehirlerden biridir.”
Duran Doğan, şehrin edebiyatla bağının son yılların bir ürünü olmadığını, yüzyıllardır süregelen köklü bir tarihten beslendiğini vurguluyor. Doğan’ın dergide yer alan ifadelerine göre, Karacaoğlan’dan Necip Fazıl Kısakürek’e, Sezai Karakoç’tan Yedi Güzel Adam’a uzanan edebiyat yolculuğu Kahramanmaraş’ın asıl kimliğini oluşturuyor. Doğan, yalnıza geçmişe atıf yapmıyor, şehrin güçlü dergicilik geleneğinin günümüzdeki temsilcilerinden de bahsediyor; edebiyat festivalleri ve Kahramanmaraş Edebiyat Ödülleri gibi şehrin kültür ekosisteminin diğer unsurlarına da dikkat çekiyor.
Kültür ve Edebiyatla Gelen İyileşmenin Ötesi
Kahramanmaraş’ın 6 Şubat depremlerinin ardından girdiği yeniden yapılanma sürecinde, kültür ve edebiyat hayati bir iyileşme alanı olarak görülüyor. Ancak şehir bugün iyileşmenin ötesine geçerek, edebiyata yeniden yapılanmada hem bir hafıza koruyucu hem de bir yol gösterici olarak baş rol tanımlıyor ve onu şehir ekosisteminin merkezine yerleştiriyor. Dergideki analizlerde, yeni dönemde yazar evleri, edebiyat müzeleri ve uluslararası şiir rotaları gibi projelerin hayata geçirileceği belirtiliyor. Bu sayede edebiyatın şehir hayatının çok daha görünür bir parçası olması planlanıyor. Bu adımlarla birlikte diğer kültürel alanlara açılımların da eş zamanlı yürütülüyor olması, şehrin iyileşmeyi aşarak yeni bir döneme girdiğini gösterir nitelikte.
Kahramanmaraş’ın UNESCO Edebiyat Şehri Yolculuğu
Başvuru sürecinin her safhasında tecrübesini ve bilgisini hemşehrileriyle cömertçe paylaşan Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Yönetim Kurulu üyesi Prof. Dr. Mehmet Akif Kireçci, Ali Avgın’a verdiği özel röportajda, Kahramanmaraş’ın Edebiyat Şehri olarak UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na katılım sürecinden bahsediyor ve bu sürecin şehirde yıllara sâri bir dönüşümle gerçekleştiğini vurguluyor. Anıları ve anlattıklarıyla okuru keyifli bir yolculuğa çıkaran Kireçci, unvanın büyük bir prestijin yanı sıra önemli sorumlulukları da beraberinde getirdiğine dikkat çekerken, şehrin bu unvanla sadece kendi birikimini değil, Türkiye’nin edebiyat mirasını da dünyaya tanıtma rolünü üstlendiğini ifade ediyor.
Dergide Kahramanmaraş’ın 2025 yılında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na edebiyat alanından katılmak üzere adaylık dosyasını hazırlayan Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nden (KSÜ) Doç. Dr. Elif Sayın Kocagöz’ün yazısı beraberinde Dr. Öğr. Üyesi Stefan Rathert ve Prof. Dr. Selim Somuncu’nun da yazıları yer almakta. Bu arada hüzünlü bir bilgiyi de burada paylaşalım: Dr. Stefan Rathert, 25 yılı aşkın bir süre Kahramanmaraş’ta yaşamış, KSÜ’de hocalık yapmış ve başvuru dosyasının hazırlanma sürecine ve unvan sonrası izleyen çalışmalara mühim katkılarda bulunmuştur. Kendileri maalesef 5 Haziran 2026’da aramızdan ansızın ayrılmıştır. Toprağı bol olsun.
UNESCO başvuru dosyasını hazırlayan ekibin lideri olan ve şu anda Kahramanmaraş UNESCO Edebiyat Şehri’nin Uluslararası Direktörlüğü görevini yürüten Doç. Dr. Elif Sayın Kocagöz “Kültürün Merkeze Dönüşü: Mondiacult’tan Braga’ya Kültür, Yaratıcı Şehir ve Kahramanmaraş” başlıklı yazısında küreselden yerele kültür alanındaki paradigma değişiminden bahsettiği yazısının sonunda “Şehrimizin yaratıcı potansiyelini, özel sektörden kamuya, sivil sektörden vatandaşlarımıza, hepimizin benimsediği ortak bir vizyon için kullanabilecek miyiz?” diye soruyor ve ekliyor: “Kültürel alana sunacağımız katkılar periferik bir sosyal sorumluluğumuzu değil, bilakis bize rekabet avantajı sağlayan, şehrin marka değerini artıran, kültürel ve sanatsal çeşitlilik ile bilişsel sermayemizi güçlendiren, inovasyon zeminimizi sağlamlaştıran ve depremler sonrası hayati önemi bir kez daha fark edilen “dirençlilik” hedefine ulaşmamızı sağlayacak olan stratejik adımlarımızı ifade ediyor artık… Kalkınma modellerimiz kültürü merkeze almadan, onu temele koymadan sürdürülemeyecek. Bu, nostaljik bir vurgu…değil. Bu, yerel, bölgesel ve küresel olarak varoluşsal bir çağrı.”
Dr. Stefan Rathert’in “Yerel ve Küresel” başlıklı yazısı ile Ramazan Avcı’nın “UNESCO’nun Edebiyat Şehri Perspektifi ve Kahramanmaraş” yazısı Kocagöz’ün vurgularının bazı açılımları mahiyetinde. Bu yazılar Duran Doğan’ın yazısında ve Prof. Dr. Akif Kireçci’nin mülakatta belirttikleri hususlarla birbirini tamamlar nitelikte. Dolayısıyla Salkım Söğüt editörlüğünün UNESCO özel dosyasında konunun çeşitli boyutlarını başarıyla bir araya getirdiği görülüyor.
Dergide Yer Alan Diğer Yazılar ve Şiirler
Dergide eserleriyle yer alan yazar ve akademisyen kadrosu şehrin bu unvanı ne kadar hak ettiğini kanıtlar nitelikte. 33. sayıya edebiyat ve fikir yazılarıyla katkı sunan diğer yazar ve şairler ile eserleri şu şekilde:
Prof. Dr. Selim Somuncu, Kentsel Yaratıcılık Ekseninde Edebiyat: Greenwich Meridyeni ve Yaratıcı Şehirler Ağı
Doç. Dr. Nadire Karademir, Edebiyat Turizmi Bağlamında UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş
Lütfi Bilir, Sadece
Nimet Tekerek, Andican’dan Maraş’a: Sözün ve Ruhun Bin Yıllık Seyri
Prof. Dr. Kemal Timur, UNESCO Edebiyat Şehri Bağlamında Kahramanmaraşlı Bir Yazar: Kadir Tanır
Prof. Dr. Yakup Poyraz, Kökü Mazide Olan Ati: Kahramanmaraş
Meryem Yardımcı Küçük, Eşik
Adnan Gül, Siftah
Sadık Yalsızuçanlar, Taceddin Dergâhı’nda Bir Derviş: Mehmed Âkif Ersoy
Mustafa Köneçoğlu, Bana Şehrini Söyle Sana Şiirini Söyleyeyim
Mesut Bilginer, Kırmızı Gül Demet Demet
Mehmet İpçioğlu, Maraşlı’nın Bonmarşesi: Bir Büyük Mağazanın Taşrada Bıraktığı İz
Mustafa Işık, Bakabileyim
Mehmet Gözükara, Her Şeyin Bir Vakti Var
Tayyib Atmaca, Gözümün Bebeği
Yaşar Bayar, Son Şehrâzat İçin Şehnâzdivânı
Oruç Dadaşi Elman, Tez Gel
Yusuf Erol Gökduman, Düşkün
Fatma Nişancı, Cümlenin Efendisi
Tezay Tezcan Akkurt, Seyrûsefer
Gülşen Kırmacı, Ben Her Bahar
Kahramanmaraş’ın UNESCO Edebiyat Şehri yolculuğunda bahtı açık olsun.
Salkım Söğüt’ün okuru bol olsun.
Emek veren ve katkı sağlayan herkese teşekkürler.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.